در زمانی که احضاریه به دست شهروندان میرسد، چه اقداماتی مهم هستند؟
«موسی برزین خلیفهلو»، وکیل دادگستری به شهروندان توصیه میکند به احضاریههای نهادهای امنیتی توجه نکرده و این احضارها را استجابت نکنند.
او میگوید چنانچه میخواهند مراجعه کنند و زیر ۱۸ سال سن دارند، حتما با والدین خود بروند: «شهروندان در نظر داشته باشند که تنها مرجع صالح برای احضار شهروندان، مرجع قضایی است.»
در لایو اینستاگرامی حقوقی این هفته «ایرانوایر»، با موسی برزین خلیفهلو، حقوقدان و وکیل دادگستری در مورد آمادگی شهروندان در مورد احضاریههای قضایی و امنیتی صحبت کردهایم.
«ایرانوایر» هر پنجشنبه در اینستاگرام، بهصورت زنده در مورد مسایل حقوقی با یکی از حقوقدانهای این رسانه گفتوگو میکند. خلاصه گفتوگو با موسی برزین خلیفهلو را در زیر میخوانید:
***
کدام ارگانها و چه کسانی میتوانند شهروندان را احضار کنند؟
به گفته موسی برزین خلیفهلو، در بسیاری از موارد ممکن است احضار وجود داشته باشد: «برای مثال، کمیته انضباطی از دانشجویی دعوت کند برای توضیح که به آن هم میتوان احضار گفت یا کمیته رسیدگی به تخلفات کسی را فرا خواند تا اظهاراتش را دریافت کند. ولی آنچه در مورد پروندههای سیاسی و امنیتی مدنظر قرار دارد، این است که تنها مرجعی که صلاحیت احضار یک شهروند را دارد، مرجع قضایی است. به جز این مرجع، کس دیگری نمیتواند احضار کند. چنانچه مرجع غیر قضایی بخواهد کسی را احضار کند هم باید دستور قضایی داشته باشد. در احضاریههای تلفنی بهتر است شهروندان در مورد چرایی احضار خود پرسش کنند ولی مراجع احضار کننده پاسخی نخواهند داد. احضاری که از طریق مراجع غیر قضایی انجام میشود، میتواند از سوی شهروندان بدون پاسخ بماند، چون احضاریه بدون تشکیل پرونده علیه افراد، غیرقانونی است.»
او اضافه میکند: «برخی از همکاران وکیل میگویند این احتمال هم وجود دارد که در صورت اجابت احضاریه، مشکل با یک تذکر کوچک حل و فصل شود؛ به ویژه در شهرهای کوچک که البته ما هم این را انکار نمیکنیم ولی توصیه هم نمیکنیم که شهروندان زیر بار حرفی بروند که به صورت آشکار، غیرقانونی است.»
چهطور در محل احضار حضور پیدا کنیم؟ یعنی چه وسایلی با خود ببریم و یا نبریم؟
حتما افراد زیر ۱۸ سال، بهویژه دختران با والدین خود در محلی که به آن احضار شدهاند، حضور پیدا کنند. تا جای ممکن تلفن همر اه با افراد برده نشود و چنانچه میخواهند تلفن همراه داشته باشند، تمام محتویات آن را از پیش پاک کنند، چون نیروهای امنیتی رمز گوشی همراه را از فرد احضار شده خواهند خواست و احتمالا از آنجا که به دنبال بهانه هستند، از میان چت موبایل در نهایت چیزی برای اذیت و آزار پیدا خواهند کرد. حتما به دوستان، نزدیکان و خانواده خود از پیش اطلاع بدهند که در روز و ساعت خاصی باید به مکان خاصی مراجعه کنند.
در این جلسات بهتر است چهطور به سوالات پاسخ داده شود؟
اگر کسی به محل احضار شد، تا جای ممکن همه موارد اتهامی را انکار کند. ممکن است بگویند شما در تجمعات شرکت داشتهاید یا در فضای مجازی فعال بودهاید، همه موارد از سوی فرد احضار شده انکار شوند. چنانچه قابل انکار نیستند، توجیه شود؛ یعنی بگوید قصد مجرمانه نداشتهام، قصدم آسیب رساندن به جایی نبوده است و قصد سیاسی هم نداشتهام، فقط قصد اصلاح کشور را داشتهام.
اگر از تعهد خواستند، سر باز زده و زیر بار تعهد دادن نروید؛ هرچند که تعهدها ارزش قانونی زیادی ندارند. ولی بهتر است تعهد داده نشود و اگر هم تعهد داده شد، در متنی که مینویسید، درخواست کنید اعمال اصلاحاتی انجام شود.
کدام احضاریه قانونی است؟
احضاری که از طرف نهادهای امنیتی به صورت خودسر انجام میشود، غیر قانونی است اما احضارهای مقامهای قضایی قانونی هستند. نحوه احضاریه نهادهای قضایی در گذشته با ابلاغیههای کتبی بود ولی چند سالی است که با راهاندازی «سامانه ثنا»، به شیوه الکترونیک در آمده است. البته قوه قضاییه، هم به صورت تلفنی میتواند احضار کند و هم احضاریه کتبی بفرستد یا این که به کلانتری محل اعلام کند که این شخص را دعوت کنید.اگر به جلسه دادرسی تحقیقات مقدماتی احضار شدید، مراجعه کنید، چون اگر مراجعه نکنید، حکم جلب شما را میگیرند. در برخی موارد شخص فکر میکند در صورت مراجعه ممکن است با مجازات خیلی سنگینی مواجه شود و ترجیح میدهد متواری شود که مساله دیگری است. ولی احضار نهادهای قضایی، قانونی است و شخص باید مراجعه کند.
در صورت جلب چه باید کرد؟
اگر فردی در جلسه احضاریه حاضر نشود، میتوانند حکم جلب او را صادر کرده و دستگیرش کنند. جلب به این معنا است که مامور انتظامی به خانه فرد مراجعه میکند. در این صورت، معمولا حکم جلب را با تفتیش میدهند که احتمال دارد منزل افراد را بگردند. بنابراین بهتر است اگر موضوع خیلی جدی نیست، شهروندانی که از سوی مراجع قضایی احضار میشوند، جواب بدهند.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر