شخصیت‌های برجسته جامعه رنگین‌کمانی؛ لین آن کانوی

شایا گلدوست

تا چند دهه گذشته هویت‌های جنسی و جنسیتی مختلف در بسیاری از کشورهای دنیا جرم‌انگاری و یا به‌عنوان یک بیماری روانی شناخته می‌شدند و اغلب مورد پی‌گرد قانونی دولت‌ها قرار می‌گرفتند. بسیاری از اعضای جامعه رنگین‌کمانی مجبور بودند تا همیشه گرایش جنسی و هویت جنسیتی خود را پنهان کرده و در سایه‌ای از ترس زندگی کنند. بی‌شمار انسان‌ها هستند که به‌ دلیل آشکار شدن هویت جنسی و جنسیتی‌ خود مورد اذیت، آزار، شکنجه و قتل قرار گرفته‌اند. در میان این انسان‌ها، افراد زیادی بوده‌اند که در تغییر مسیر پیشرفت و ارتقای علم، فرهنگ، هنر، سیاست، اقتصاد و غیره نقش به‌سزایی را در جوامع مختلف ایفا کرده و چه بسا جهان را از حضور خود متاثر کرده‌اند. هرچند دنیای نابرابر، پاداشی غیر از آن‌چه لایق تلاش‌ها و زحمات‌شان بوده را به آن‌ها داده است اما آن‌ها نام خود را در تاریخ جاودانه کرده‌اند.

«لین آن کانوی» (Lynn Ann Conway)، دانشمند کامپیوتر، مهندس برق و فعال ترنس امریکایی متولد دوم ژانویه ۱۹۳۸ بود. کانوی در «مونت ورنون» نیویورک متولد شد. او که در دوران کودکی و نوجوانی به عنوان یک پسر شناخته می‌شد، در «وایت پلینز» نیویورک به عنوان یک کودک خجالتی، مجذوب نجوم شد و در دبیرستان در ریاضیات و علوم به خوبی موفقیت کسب کرد. 

کانوی در سال ۱۹۵۵ وارد «دانشگاه ام‌آی‌تی» (MIT) شد و نمرات بالایی کسب کرد. «موسسه فناوری ماساچوست» یا ام‌آی‌تی، یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی در کمبریج ماساچوست در ایالات متحده است. اما در نهایت پس از تلاش برای انجام ترنزیشن در سال‌های ۱۹۵۸-۱۹۵۷ با ناامیدی آن‌جا را ترک کرد. پس از چندین سال کار به عنوان تکنسین الکترونیک، کانوی تحصیلات خود را در دانشکده مهندسی و علوم کاربردی «دانشگاه کلمبیا» از سر گرفت.

کانوی در دهه ۱۹۶۰ در شرکت «آی‌بی‌ام» کار می‌کرد با نام مستعار «بیگ‌بلو». آی‌بی‌ام یک شرکت فناوری چندملیتی امریکایی است که دفتر مرکزی آن در «آرمونک» نیویورک است و در بیش از ۱۷۵ کشور جهان حضور دارد. این شرکت بزرگ‌ترین سازمان تحقیقات صنعتی در جهان است که ۱۹ مرکز تحقیقاتی در ۱۲ کشور جهان دارد. 

کانوی با فعالیت خود در این شرکت، «مدیریت دستورالعمل‌های پویا تعمیم‌یافته» را اختراع کرد؛ یک پیشرفت کلیدی که در اجرای خارج از نظم مورد استفاده قرار می‌گیرد و توسط اکثر پردازنده‌های کامپیوتری مدرن برای بهبود عملکرد استفاده می‌شود.

او در سال ۱۹۶۴ توسط آی‌بی‌ام در نیویورک استخدام و به زودی برای پیوستن به تیم معماری طراحی یک ابر رایانه پیشرفته انتخاب شد که در کنار «جان کاک»، «برایان راندل»، «هربرت شور»، «اد ساسنگوث»، «فران آلن» و سایر محققان این شرکت کار می‌کرد. 

در پروژه «سیستم‌های محاسباتی پیشرفته»، برنامه‌ریزی دستورالعمل‌های دینامیکی خارج از نظم چندگانه را در حین کار در آن‌جا اختراع کرد. 

اگرچه امیدوار بود که بتواند به کارش ادامه دهد اما آی‌بی‌ام در سال ۱۹۶۸ کانوی را پس از آشکارسازی به عنوان یک زن ترنس و قصد خود برای انجام باز‌تایید جنسیت، اخراج کرد ولی او پس از انجام جراحی، نام و هویت جدیدی برای خود انتخاب کرد و کار خود را از سر گرفت. 

کانوی در سال ۱۹۷۴ به «زیراکس» پیوست و انقلابی در طراحی ریزتراشه‌های یکپارچه در مقیاس بسیار بزرگ آغاز کرد. آن انقلاب در طول دهه ۱۹۸۰ به سرعت در دانشگاه‌های تحقیقاتی و صنایع محاسباتی گسترش یافت، صنعت اتوماسیون طراحی الکترونیکی در حال ظهور را به وجود آورد، زیرساخت‌های مدرن «ریخته‌گری» را برای طراحی و تولید تراشه ایجاد کرد و هجوم استارت‌آپ‌های تاثیرگذار با فناوری پیشرفته را در دهه ۱۹۸۹ سبب شد. زمانی که کانوی در «PARC» بود، فناوری راستی‌آزمایی چند پروژه‌ای را تاسیس کرد. این فناوری جدید امکان بسته‌بندی چندین طرح مدار از منابع مختلف را در یک ویفر سیلیکونی فراهم می‌کند. اختراع جدید او تولید را افزایش و هزینه‌ها را کاهش داد.

کانوی در سال ۱۹۸۵ به عنوان استاد مهندسی برق و علوم کامپیوتر و دانشیار دانشکده مهندسی به «دانشگاه میشیگان» پیوست. در آن‌جا، او بر روی ارتباطات بصری و کاوش کنترل برای مفاهیم اساسی سیستم و رابط کاربری که برای ارتباطات ترکیبی اینترنت/باند پهن با کابل قابل استفاده است، کار کرد. در سال ۱۹۹۸، به عنوان استاد بازنشسته در میشیگان از تدریس و تحقیق فعال بازنشسته شد اما نامش به عنوان فردی که دانش امریکا را در زمینه کامپیوتر و صنعت دگرگون کرد، همیشه باقی ماند.

به دلیل همه محرومیت‌ها و محدودیت‌هایی که به واسطه ترنس‌ بودن تجربه کرده بود، در سال ۱۹۹۹ بی سر و صدا شروع به فعالیت در حوزه افراد ترنس‌جندر کرد. زمانی که با هویت جنسیتی مردانه زندگی می‌کرد، با یک زن ازدواج کرده بود و دو فرزند داشت. تحت محدودیت‌های قانونی که در آن زمان وجود داشت، او‌ پس از انجام باز‌تایید جنسیت، از ارتباط با فرزندان خود محروم شد.

پس از انتشار عمومی داستان زندگی خود، او کار خود را در فعالیت در حوزه افراد ترنس افزایش داد و قصد این را داشت که موضوعات مربوط به هویت جنسیتی و فرآیندهای باز‌تایید جنسیت را روشن و عادی‌سازی کند. کانوی برای حمایت و گسترش حقوق افراد ترنس بسیار تلاش کرد. او به بسیاری از زنان ترنس که در حال انجام ترنزیشن بودند، کمک مستقیم و غیرمستقیم ارایه می‌کرد.

 کانوی همچنین وب‌سایتی طراحی کرده بود که منابع پزشکی و توصیه‌های عاطفی لازم را به افراد ترنس ارایه می‌داد. او فهرستی از بسیاری از افراد ترنس موفق پس از جراحی را آرشیو کرد تا به قول خود، الگوهای مثبتی را برای افرادی که با گذار جنسیتی روبه‌رو هستند، ارایه کند. وب‌سایتش همچنین اخبار مربوط به مسایل افراد ترنس و اطلاعاتی در مورد جراحی باز‌تایید جنسیت برای زنان ترنس، جراحی موسوم زنانه‌سازی صورت، تحقیقات آکادمیک در مورد هویت جنسیتی و ترنس‌جندرها و مسایل آن‌ها را برای کمک به جامعه ترنس ارایه می‌کرد.

او از فرصت‌های برابر و حمایت از اشتغال برای افراد ترنس در صنعت فناوری پیشرفته و از حذف آسیب‌شناسی افراد ترنس‌جندر توسط جامعه روان‌پزشکی نیز حمایت کرد. 

کانوی در سال ۲۰۰۹، در چهلمین سال‌روز شورش‌های «استون‌وال»، توسط یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین سازمان‌های عمدتا هم‌جنس‌گرایان در جهان و کارگروه ملی هم‌جنس‌گرایان به عنوان یکی از قهرمانان ترنس «استون‌وال ۴۰» معرفی شد. 

در سال ۲۰۱۳، کانوی و «لئاندرا ویچی» از «دانشگاه کارولینای شمالی» با حمایت بسیاری از رهبران فکری فناوری پیشرفته، مدیران «موسسه مهندسین برق و الکترونیک» (IEEE)، بزرگ‌ترین انجمن مهندسی حرفه‌ای جهان را لابی کردند. گنجاندن حقوق افراد ترنس در منشور اخلاقی این‌ موسسه باعث شد تا در ژانویه ۲۰۱۴، این منشور اخلاقی و کد مربوط به شرافت انسانی به طور کامل جامعه رنگین‌کمانی را شامل شد.

در سال ۲۰۱۴، مجله «تایم» کانوی را به عنوان یکی از ۲۱ فرد ترنسی که فرهنگ امریکایی را تحت تاثیر قرار داده‌اند، معرفی کرد. در همان سال، مجله «فارغ‌التحصیل مهندس میشیگان» دانشگاه میشیگان ارتباط بین اکتشافات مهندسی کانوی و ماجراهای زندگی شخصی او را مستند کرد.

در سال ۲۰۱۵، او به عنوان یک فرد‌ موفق در لیست ۱۰۰ فرد ترنس گنجانده و در سال ۲۰۲۰ یکی از افرادی بود که برای پروژه تاریخ شفاهی فعالان ترنس با او مصاحبه شد.

در سال ۲۰۲۰، ۵۲ سال پس از این که آی‌بی‌ام کانوی را به دلیل ترنس بودن از کار اخراج کرده بود، علنا از او عذرخواهی کرد. آی‌بی‌ام یک رویداد عمومی با عنوان «پیشگام فناوری و پیشگام ترنس‌جندر، لین کانوی» در گفت‌وگو با «دایان گرسون»، معاون ارشد منابع انسانی آی‌بی‌ام برگزار کرد. در این رویداد، کانوی جایزه یک عمر دستاورد آی‌بی‌ام را برای کارش در این شرکت و کارهای بعدی گرفت.

در سال ۱۹۸۷، کانوی شوهرش، «چارلز راجرز» را ملاقات کرد؛ یک مهندس حرفه‌ای که علاقه بسیاری به فعالیت‌های فضای باز، از جمله قایق‌رانی و مسابقات موتور کراس داشت. آن‌ها به سرعت زندگی مشترک خود را آغاز کردند و در سال ۱۹۹۴، خانه‌ای با ۲۴ هکتار چمنزار، مرداب و جنگل در روستایی در میشیگان خریدند. آن‌ها در ۱۳ آگوست ۲۰۲۰ ازدواج کردند.

کانوی پس از یک عمر تلاش در حوزه کامپیوتر و صنعت، در ۹ جون ۲۰۲۴، در سن ۸۶ سالگی بر اثر عارضه قلبی در خانه خود در «جکسون» میشیگان درگذشت.

ترنس یا ترنس‌جندر یک واژه چتری است و در واقع به شخصی گفته می‌شود که هویت جنسیتی خود را مغایر با جنسیتی که در بدو تولد بر اساس ظاهر اندام جنسی به او نسبت داده شده است، تعریف می‌کند. 

به زبانه ساده‌تر، زن ترنس به شخصی گفته می‌شود که با جسم و اندام جنسی منتسب به مردانه متولد شده است و جنسیت مردانه به او نسبت داده می‌شود، در صورتی که او خودش را یک زن می‌داند و هویت جنسیتی خویش را زنانه تعریف می‌کند. 

مرد ترنس هم کسی است که با جسم و اندام جنسی منتسب به زنانه به دنیا آمده و جنسیت زنانه به او نسبت داده می‌شود، در حالی که او هویت جنسیتی خود را مردانه تعریف می‌کند و خویش را یک مرد می‌داند. 

البته ترنس‌ها می‌توانند هویت جنسیتی «غیردوگانه» یا «نان‌باینری» نیز داشته باشند و با وجودی که جنسیت نسبت داده شده به خود را نمی‌پذیرند اما خودشان را متعلق به هیچ‌کدام از دو قالب زنانه و مردانه ندانند. 

مطلب مرتبط:

لغت‌نامه مختصر اصطلاحات حوزه جنس و جنسیت

راهنمای گزارش‌نویسی و پرداخت به اخبار رنگین‌کمانی‌ها

راهنمای حفظ حریم جنسی و جنسیتی رنگین‌کمانی‌ها در مراجعه به پزشک