مصائب داشتن گوشی آیفون در ایران یا چه‌طور محدودیت‌ها را دور بزنیم؟

تارا روشنی، شهروندخبرنگار

در حالی که «آیفون۱۶» وارد بازارهای جهانی شده است، شهروندان ایران هنوز قادر به استفاده از گوشی‌های «آیفون۱۴» و «آیفون۱۵» نیستند. با این حال، بسیاری از آن‌ها به امید این که روزی این گوشی‌ها رجیستر شوند، آن‌ها را خریداری کرده‌ و دنبال راهی هستند تا بتوانند محدودیت‌ها را دور بزنند.

«برگرداندن آنتن آیفون ۱۴ و ۱۵فقط با ۲.۵ میلیون تومان.» این آگهی یکی از موبایل‌فروشی‌های تهران است که برای جلب توجه مشتریان آیفون، داخل مغازه، جلوی پیشخوان نصب شده است؛ از آن آگهی‌های یواشکی و زیرزمینی.

دولت رجیستری گوشی آیفون ۱۴ و۱۵ را به بهانه این که قیمت این دو مدل گوشی بالای ۶۰۰ دلار است و کالای لوکس محسوب می‌شود، تحریم کرده است و به صورت قانونی وارد کشور نمی‌شود و آن‌هایی هم که به صورت قاچاقی و مسافری وارد می‌شوند را رجیستر نمی‌کند. بنابراین، این دو مدل گوشی به صورت معمولی آنتن ندارند. در حالی که همین حالا بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه آیفون ۱۴ و ۱۵ با مبلغ معادل ۴۰۰ میلیون دلار در بازار ایران موجود یا در دست مردم قرار دارند. 

«هلیا» همیشه گوشی آیفون داشته است. آخرین مدل گوشی‌ او «آیفون۷» بود اما پدر و مادرش امسال برای تولدش یک گوشی آیفون۱۵ خریده‌اند به قیمت ۵۵ میلیون تومان. یک ماه اول آنتن داشت اما به دلیل این که این مدل گوشی در ایران رجیستر نمی‌شود، برای آنتن‌دار شدن آن در به در دنبال راه حل است.

او می‌گوید: «قیمت گوشی s۲۳ و s۲۴ اولترا از این هم بیشتر است؛ حدود ۶۰ میلیون تومان. چرا آن گوشی‌ها باید رجیستر شوند و واردات آن‌ها آزاد باشد اما آیفون ۱۴ و ۱۵ نه؟ اگر بحث بالای ۶۰۰ دلار است، خب این‌ گوشی‌های سامسونگ هم که بیش از ۶۰۰ دلار قیمت دارند. گوشی تاشو گلکسی z سامسونگ حدود ۸۵ میلیون تومان است؛ یعنی تقریبا برابر با گوشی آیفون ۱۵ پرومکس اما همه این گوشی‌ها ریجستر می‌شوند به جز آیفون. پس علت چیز دیگری در میان است.»

دلالان و برخی فعالان بازار موبایل وقتی اشتها و میل خریداران گوشی آیفون برای استفاده از این نوع گوشی‌ها را می‌بینند، دنبال ترفند و دور زدن محدودیت‌ها می‌گردند. برخی از ترفندها برای مدتی طولانی جواب می‌دهند و برخی تنها برای چند روز آنتن را به گوشی برمی‌گردانند و چیزی بیشتر از تیغ زدن مشتری نیست. 

هلیا هفته پیش چهار میلیون تومان به یک نفر داد تا آنتن گوشی را برگرداند. او تنظیمات گوشی را روی ۳G گذاشت و چند بار گوشی را در حالت پرواز قرار داد و دوباره به حالت اول برگرداند و گفت: «سیم‌کارت را در بیاور، روی یک گوشی دیگر بگذار، یک‌بار با آن مکالمه کن، دوباره گوشی را خارج کن و در گوشی آیفون قرار بده، آنتن برمی‌گردد. هر موقع که آنتن رفت، همین کار را بکن. کلا هم سعی کن جاهایی که آنتن ضعیف است، مثل آسانسور گوشی نروی و از ساعت ۱۰ شب به بعد گوشی را در حالت پرواز قرار نده. خلاصه حواست باشد تا آنتن داشته باشی.» 

اما گوشی آیفون هلیا تنها سه روز با این روش آنتن داشت و چندین بار هم این ترفندها را پیاده کرد اما آنتن برنگشت که نگشت. وقتی هم که با آن شخص تماس گرفت و درخواست بازگرداندن پولش را کرد، به او گفته شد حتما مواردی را که گفتم، خوب رعایت نکرده‌ای و پول قابل بازگشت نیست، باید بیشتر دقت می‌کردی!»

هلیا این روزها مجبور است سراغ موبایل‌فروشی‌ها و افراد معتبرتری برود تا بتواند راهی برای برگرداندن آنتن گوشی‌ خود پیدا کند.

«مازیار»، پسر جوانی که در یک مغازه موبایل‌فروشی در «چارسو» کار می‌کند، می‌گوید: «چندین راه مطمئن برای بازگرداندن آنتن وجود دارد اما باید سر کیسه را شل کنی، بالاخره گوشی آیفون داشتن در ایران خرج دارد!»

یکی از روش‌ها، خرید «دانگل ایکاس»(IKOS) است. این دستگاه جانبی شبیه فلش‌مموری است و با قابلیت نصب سیم‌کارت، با بلوتوث به گوشی متصل می‌شود. علاوه بر هات‌اسپات کردن(اشتراک‌گذاری) اینترنت موبایل، وقتی کسی با شماره‌ شما تماس بگیرد، آیفون هم زنگ می‌خورد و می‌توانید به آن پاسخ دهید؛ فقط این که مراقب باتری دانگل باشید تا قبل از تمام شدن، شارژ کنید. زیرا اگر اتصال بلوتوث با موبایل قطع نشود، آنتن گوشی هم می‌رود. 

قیمت این دانگل‌ها متفاوت است و از پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومان شروع می‌شود و تا ۹ میلیون هم می‌رسد. بسته به کیفیت دستگاه و کشور تولید کننده، قیمت فرق دارد.

مازیار می‌گوید: «یک راه دیگر هم هست؛ این که شما پروفایل بخری. به این معنا که با نصب پروفایل می‌توان روی بازگشت آنتن آیفون حساب باز کرد. تنها با نصب یک پروفایل ای‌پی‌ان روی گوشی و قراردادن شورت‌کات آن روی نمایش‌گر، چند مرتبه متوالی گوشی را به‌شکل خودکار (گاهی تا ۲۰ مرتبه) گوشی را به حالت پرواز یا Airplane mode می‌برد و برمی‌گرداند. هزینه این ترفند پایین‌تر است؛ مثلا بین یک ونیم تا دو و نیم میلیون تومان. اما خب یک مشکلی هم ممکن است به وجود آورد و آن این است که روی قدرت باتری اثر بگذارد و آن را به مرور زمان ضعیف کند.»

«علیرضا»، یکی دیگر از شهروندان تهرانی که مدت‌ها است آیفون ۱۴ دارد و هنوز نتوانسته است از آن درست و حسابی استفاده کند و با یک گوشی سامسونگ تماس‌هایش را انجام می‌دهد. او آیفون را فقط برای گشتن در فضاهای مجازی و اینترنت به کار می‌برد. 

می‌گوید: «یکی از موبایل‌فروشی‌ها راه‌حلی به قول خودش دائمی به من پیشنهاد داد اما قیمتش خیلی زیاد است. گوشی را بدون نیاز به پاسپورت، در فرودگاه امام خمینی ثبت مسافری می‌کند و به این شکل می‌توان آنتن گوشی را برگرداند اما قیمت این دلالی بین۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان است. از آن‌جایی‌ که از عهده هر کسی برنمی‌آید، افراد خیلی کمی این کار را کرده‌اند. تا حالا هم خوب جواب داده است اما خب دردسرهای خودش را هم دارد و باید آدم مطمئن را پیدا کنید.»

علیرضا که توان پرداخت این مبلغ را ندارد، فعلا ترجیح می‌دهد فقط از اینترنت و دوربین گوشی آیفونش استفاده کند و مکالمه را بی‌خیال شود. 

او که به شدت از این همه محدودیت کلافه است، می‌گوید: «در حالی‌که آیفون ۱۶ به تازگی به بازار آمده است، ما شهروندان ایرانی هنوز حق استفاده از آیفون ۱۴ را هم نداریم. چرا؟ چون ممکن است به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک متصل شویم و به دنیا بدون فیلتر دسترسی پیدا کنیم؛ غافل از این که همین حالا هم دیش‌های ماهواره استارلینک به برج‌ها و ساختمان‌های کشور نفوذ و خیلی‌ها از این نوع اینترنت استفاده می‌کنند.»

 به گزارش «دیده‌بان ایران»، «احسان بیات»، عضو هیات مدیره «اتحادیه فناوران رایانه» گفته است: «تاکنون هیچ شرکتی به شکل قانونی اقدام به واردات آیفون ۱۴ و ۱۵ نکرده است. ارز برای واردات این گوشی‌ها تخصیص داده نمی‌شود و کسانی‌ که به صورت چمدانی یا مسافری اقدام به واردات این نوع گوشی‌ها می‌کنند، نمی‌توانند آن را رجیستر کنند. شاید بتوان آیفون ۱۴ و ۱۵ را مسافری وارد و در گمرک آن را ثبت کرد اما از آن‌جایی‌ که شناسه کالا از سمت همتا ایجاد نشده، فعال‌سازی دائمی آن غیرممکن است.»

در حالی‌که فیلترینگ و محدودیت استفاده از آیفون هنوز دغدغه مسوولان در ایران است، مردم همان‌طور که با فیلترشکن از سد محدودیت‌های اینترنت گذشتند، به دنبال این هستند که از سد موانع نداشتن گوشی آیفون هم بگذرند و مانند دیگر شهروندان دنیا زندگی کنند. هرچند در این راه گاهی افراد سودجو هم آن‌ها را تلکه می‌کنند اما بالاخره مسیر خودشان را از لابه لای سنگ‌ها باز خواهند کرد.