با فرارسیدن «اربعین» بار دیگر جمهوری اسلامی امکاناتی گسترده برای مسافران عراق و «زائران کربلا» در مرزهای ایران از جمله در مرز «باشماق» تامین کرد. در این روزها چندین مقام کشوری و استانی نیز به همین دلیل به مرز باشماق سفر کردهاند. در حالیکه مراسم اربعین که مختص شیعیان است، در مناطق کردستان با اکثریت اهل سنت، با باورهای مردم همخوانی ندارد. اما بهنظر میرسد جمهوری اسلامی از این فرصت برای تبلیغ تشیع در این مناطق استفاده میکند.
مردم محلی چه میگویند؟
***
«ما اعتقادی در این زمینه نداریم. استقبال ما از این مساله بابت آن است که شهر چند روز شلوغ میشود و بازار به جنبوجوش میافتد.»
این جملههای یکی از کسبه پاساژ «مریوان» است که مثل بسیاری دیگر از بازاریان، با وجود تمامی نقدها و موضعگیریها، بهدلیل مساله اقتصادی، از رفتوآمد زائران شیعه استقبال میکند. اما رونق گرفتن کسبوکار آنهم برای یک دوره کوتاه، تنها ظاهر اربعین حکومتی است.
در واقع منافع حضور چند ده هزار زائر در سالهای اخیر نتوانسته است حتی به بهبود وضعیت مسیر چند کیلومتری مابین شهر مریوان و مرز باشماق شود. علیرغم تاکید مسوولان بر اینکه این مرز ضلع توسعه کردستان محسوب میشود و طرح ساماندهی آن از سال ۱۳۹۸ آغاز شده، اما در این چند سال تنها ۱۷ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
از سوی دیگر حکومت به مدد تریبونهای متعدد ازجمله امامان جمعه چنین اقدامی را در راستای وحدت شیعه و سنی میداند، از جمله «فایق رستمی»، امام جمعه سنندج و نماینده این شهر در مجلس خبرگان، سال گذشته عنوان کرده بود: «حرکت اربعین و تردد زائران از کردستان و مرز باشماق مریوان، فارغ از برکات اقتصادی برای استان، باعث تقویت وحدت بین مذاهب اسلامی میشود.»
در حالیکه برخی از امامان جماعت محلی اقدامات دولت را «تبلیغ شیعه در مناطق سنی» میدانند و تاکید میکنند که این حرکت «هیچ ارتباطی با وحدت مذهبی ندارد.» یکی از آنها با اشاره به سابقه جمهوری اسلامی در عدم تخصیص حتی یک مسجد به اهل سنت در تهران طی چند دهه اخیر میگوید: «وحدت زمانی معنا پیدا میکند که من سنی بتوانم در شهری که چندصد هزار نفر اهل سنت در آن حضور دارند، بدیهیترین مراسم اسلام یعنی نماز جمعه را در مسجد اختصاصی برای اهل سنت بهجا بیاورم. چگونه است که در تمام شهرهای با اکثریت سنی که تنها چند صد نفر شیعه در آن ساکن هستند حسینیه برپا شده است اما چنین امکانی برای سنیها در تهران فراهم نیست؟»
تبلیغ تشیع، تخریب اماکن اهل سنت
در سال جاری بهنظر میرسد که جمهوری اسلامی در کنار تمامی اقدامات تبلیغاتی، مراسم تازهای با عنوان «جاماندگان اربعین» را هم در شهرهای سنینشین کردستان بر پا کرده است، اقدامی که با باورهای دینی اکثریت مردم همخوانی ندارد و بسیاری از اهل سنت آن را تلاشی برای تبلیغ مذهب شیعه تلقی میکنند.
البته حکومت برای پیشبرد اهداف ایدئولوژیک و مذهبی خود از همان ابتدای روی کار آمدن، به چنین اقداماتی بسنده نکرده و حتی به تخریب تاریخ مناطق سنینشین نیز پرداخته است. بهعنوان مثال از همان سالهای پس از انقلاب، جمهوری اسلامی اقدام به تخریب قلعه تاریخی سقز کرده بود. قلعهای که در ضلع جنوبی میدان «هەڵۆ» [عقاب] با نام «نارین قلعه» قرار داشت و محله «ناو قەڵا» [اطراف قلعه] یکی از سه محله اصلی سقز را تشکیل میداد.
بعدها جمهوری اسلامی با تخریب کامل این قلعه و پاک کردن آثار آن اقدام به ساخت حسینیه در این شهر کرد.
در مجموع، تجربه مرز باشماق و حضور گسترده زائران اربعین در مناطق سنینشین کردستان نشان میدهد که اقدامات حکومت، علیرغم بهرهبرداری اقتصادی کوتاهمدت، با باورها و نیازهای مذهبی جامعه محلی همخوانی ندارد. تبلیغ یکجانبه مذهب شیعه، برپایی مراسم و حتی تخریب بناهای تاریخی با هدف برجسته کردن نمادهای شیعی در این مناطق، شکاف میان تبلیغ وحدت و واقعیت اجتماعی را آشکار کرده است. این وضعیت نهتنها به تقویت همگرایی مذهبی کمک نکرده، بلکه نارضایتی و احساس تبعیض در میان اهل سنت را تشدید کرده است.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
با ایرانوایر همکاری کنید
ویدیوها و مطالب خود را برای ما بفرستید
ثبت نظر