«احمد محمودزاده»، رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزشوپرورش مدعی شد: «تفاوت مدرسهها در آینده دانشآموز تاثیرگذار نیست.»
«ایرانوایر» این اظهارات را راستیآزمایی کرده است.
***
رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزشوپرورش، در گفتوگو با خبرگزاری «جامجم»، با بیان اینکه کیفیت آموزشی میان مدارس کشور توزیع شده، گفته است بخشی از موفقیت تحصیلی به خود دانشآموز برمیگردد، به پشتکاری که دارد. یک موقع میبینید یک دانشآموز روستایی میآید و تحصیلات عالیه را تمام میکند، بدون اینکه مدرسه خیلی خوبی رفته باشد.
او از خود بهعنوان یک مثال یاد کرده و گفته: «من دوره ابتدایی و راهنمایی را در یک روستا گذراندم، ولی توانستم در سطح کشوری و در یک دانشگاه خوب و در رشته فنی تا سطح دکترا ادامه دهم. این نشان از این دارد که مدرسه تمامکننده کار نیست. اکثر مسوولین کشور هم که میبینید در جاهایی موفقیتهایی کسب میکنند، اینها اینطور نیست که حتما از یک مدرسه خوب فارغالتحصیل شده باشند.»
آیا تفاوت مدرسهها در آینده دانشآموز تاثیرگذار نیست؟ آیا دانشآموزان مدارس دولتی شانس ورود به دانشگاههای معتبر و کسب مدارج عالی علمی را دارند؟ ایرانوایر در این گزارش میکوشد به این پرسشها پاسخ دهد.
انواع مدارس در کشور
پیش از بررسی تاثیر مدارس در آینده دانشآموزان، لازم است بدانیم چه مدارسی در کشور وجود دارد و این مدارس چه تاثیری در آینده دانشآموزان دارد. در نظام آموزشی ایران، حداقل ۱۷-۱۶ نوع مدرسه تعریف شده، اما اگر بخواهیم اینها را در دو-سه دسته مشخص تقسیمبندی کنیم، میتوانیم بگوییم در ایران سه نوع مدرسه وجود دارد:
- مدرسه دولتی (رایگان که از بودجه عمومی ارتزاق میکنند)
- مدارس نیمهدولتی مثل مدارس سمپاد یا شاهد که هم بودجه دولتی دارند و هم شهریه دریافت میکنند.
- مدارس غیردولتی که تمام بودجه آن از محل شهریه تامین میشود؛ مثل مدارس غیرانتفاعی.
کیفیت این مدارس نیز یکسان نیست، چراکه بودجه و سطح پوششدهی این مدارس یکسان نیست.
گزارش «مرکز ملی آمار ایران» نشان میدهد که در پاییز ۱۴۰۱، نسبت دانشآموزان مدارس غیردولتی به كل دانشآموزان، ۱۲/۴درصد بوده است. مرکز آمار ایران، مدارس خاص دولتی که شهریه دریافت میکنند را نیز در گروه مدارس غیردولتی برآورد کرده است. این بدان معناست که تعداد دانشآموزان مدارس دولتی عادی چیزی حدود ۸۸درصد از کل تعداد دانشآموزان را تشکیل میدهد.
در این گزارش آمده: «نسبت دانشآموزان مدارس غیردولتی به كل دانشآموزان از ۱۱/۴درصد در سال تحصیلی ۱۳۹۶-۱۳۹۵، به ۱۲/۴درصد در پایان سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ رسیده است. این نسبت در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در مقاطع تحصیلی ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم، به ترتیب برابر با ۱۳/۵، ۱۰.۶ و ۱۱.۴ درصد بوده است.»
جدیدترین گزارشها نشان میدهد که این نسبت در سال ۱۴۰۲ به ۱۴درصد رسیده، یعنی ۸۶درصد دانشآموزان در مدارس دولتی و مابقی در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند.
بررسی ورودی دانشگاهها یک پارامتر تعیینکننده در بررسی تاثیر کیفیت مدارس در آینده دانشآموزان است. آیا دانشآموزان مدارس دولتی میتوانند در رقابت با دانشآموزان مدارس غیردولتی در یک آزمون واحد پیروز شوند؟
آیا تکثر مدارس به متکثر شدن ورودی دانشگاههای کشور منجر شده است؟
خیر؛ بررسی سهم دانشآموزان مدارس عادی دولتی از فرصتهای برتر آموزش عالی نشان میدهد که ۷۵درصد رتبههای برتر دانشگاه به دانشآموزان مدارس سمپاد (نیمه دولتی) و ۱۸درصد سهم دانشآموزان سایر مدارس نیمهدولتی و غیرانتفاعی و سهم ناچیزی از فرصتهای برتر آموزش عالی (رتبههای زیر ۳ هزار) به مدارس دولتی تعلق دارد؛ یعنی فرض بر این است که کودکی که در مدارس دولتی تحصیل میکند، شانسی برای ورود به دانشگاههای برتر که میتواند آینده یک جوان را به کلی تغییر دهد، بسیار ناچیز است.
خبرگزاری «برنا» در گزارشی، از نتایج کنکور سال ۱۴۰۲ با عنوان «سهم مدارس دولتی از رتبههای برتر کنکور چقدر است؟» نوشته: «بررسی نوع مدارس در سه گروه اصلی آزمایشی کنکور امسال هم نشان میدهد که باز دست برتر با دانشآموزانی بوده که در مدارس سمپاد و تیزهوشان درس خواندهاند، بهطوریکه ۷۳درصد از برترینهای این سه گروه را سمپادیها تشکیل دادهاند. جالب اینجاست که در گروه علوم تجربی، حتی یک نفر هم از مدارس غیرسمپادیها وجود ندارد. درحالیکه سهم این مدارس در دو گروه ریاضی و علوم انسانی ۶۰درصد بوده است. البته سهم سمپادیها در کنکور سال گذشته با در نظر گرفتن جمعیت دو گروه زبان و هنر به ۶۰درصد میرسید، رقمی که نشان میدهد درهرحال دانشآموزان این نوع از مدارس دست بالا را در میان برترینها دارند و این مساله نشان میدهد نوع مدرسه محل تحصیل میتواند شانس قبولی یا عدم قبولی را در میان داوطلبان تا حد قابل توجهی تغییر دهد.»
روزنامه «فرهیختگان» نیز در گزارشی نوشته: «در میان ۴۰ نفر برتر، تنها سه نفر در گروههای آزمایشی مختلف بودند که در زمره دولتیها قرار گرفتهاند که نشان میدهد سهم دولتیها فقط ۸درصد بوده است؛ هرچند که سال گذشته این میزان تنها ۲.۵درصد بود، یعنی در کنکور ۱۴۰۱، فقط یک نفر از این مدارس توانسته بود خود را به میان برترین های کنکور آن سال برساند و امسال این میزان رشد ۵.۵درصدی داشته؛ اما واقعیت این است که سه داوطلب از مدرسه دولتی و دو داوطلب از هنرستان هنرهای زیبای اصفهان بودهاند؛ مدرسهای که شرایط تحصیل در آن هم نسبت به مدارس دولتی، خاص است.»
اینفوگرافی منتشره توسط خبرگزاری «تسنیم» از محل تحصیل رتبههای زیر ۳ هزار کنکور سراسری سال ۱۴۰۰ نیز نشان میدهد که راه ورود به دانشگاههای برتر کشور که تاثیر قابل توجهی در آینده جوانان دارد، از مدارس عادی دولتی نمیگذرد. تنها ۱۵درصد رتبههای زیر ۳ هزار کنکور سراسری به مدارس عادی دولتی تعلق داشته است:
بنابراین، روشن است که بدون در نظر گرفتن استثناها، دانشآموزان مدارس عادی دولتی شانسی برای ورود به دانشگاههای برتر کشور که میتواند تاثیر قابل توجهی در آینده یک دانشآموز داشته باشد، ندارند. به همین دلیل، نرخ ترکتحصیل در مدارس عادی دولتی رو به افزایش است.
بررسی دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد که سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در مقاطع تحصیلی مختلف، ۹۲۹ هزار و ۷۹۸ تن از تحصیل بازماندند. سال گذشته، ۱۵ تا ۱۷ سالهها بیشترین تعداد بازماندگی از تحصیل را داشتند. معنای آن این است که دانشآموزان در مقطع دبیرستان، وقتی امیدی به راهیابی به دانشگاههای برتر ندارند، ترجیح میدهند زودتر وارد بازار کار شوند.
جمعبندی
احمد محمودزاده، رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزشوپرورش مدعی است: «تفاوت مدرسهها در آینده دانشآموز تاثیرگذار نیست.» او معتقد است نقش دانشآموز در آینده او میتواند موثرتر از کیفیت مدارس باشد و از خود بهعنوان فردی که در روستا تحصیل کرده، ولی توانسته به دانشگاه خوب راه یابد و در رشته فنی دکترا بگیرد مثال زده است.
بررسیهای ایرانوای نشان میدهد این ادعا نسبتی با واقعیت ندارد، چراکه از موارد استثناء که بگذریم، آمارها نشان میدهد که راه ورود به دانشگاههای برتر که میتواند آینده دانشآموز را تغییر دهد، از مدارس عادی دولتی نمیگذرد. آمار نشان میدهد که حدود ۸۵ درصد رتبههای زیر ۳ هزار کنکور سراسری به دانشآموزان مدارس نیمهدولتی و غیرانتفاعی و تنها ۱۵درصد رتبههای زیر ۳ هزار کنکور به دانشآموزان مدارس عادی دولتی تعلق میگیرد.
این درحالیست که ۸۸درصد دانشآموزان کشور در مدارس عادی دولتی و تنها ۱۲درصد دانشآموزان در مدارس نیمهدولتی و انتفاعی تحصیل میکنند. ضمن اینکه افزایش روند ترکتحصیل دانشآموزان در مقطع دبیرستان نشان میدهد که دانشآموزان مدارس عادی دولتی امید چندانی به تغییر در آینده خود از مسیر تحصیل ندارند.
بنابراین، ایرانوایر به ادعای احمد محمودزاده، رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزشوپرورش مبنیبر اینکه «تفاوت مدرسهها در آینده دانشآموز تاثیرگذار نیست»، نشان «حقیقت ندارد» میدهد.
حقیقت ندارد: اظهار دروغی درباره یک واقعه مشخص تازه، یا چیزی که قبلا عدم صحت آن اثبات نشده است، با استفاده از واقعیات و مدارک موجود.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره روششناسی راستیآزمایی در ایرانوایر، اینجا را کلیک کنید.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر