در هفتههای گذشته، مدیران فدراسیون فوتبال، مقامهای وزارت ورزش و وزارت خارجه جمهوری اسلامی و حتی رجل سیاسی، تلاش کردهاند که موضوع «عدم صدور ویزا» برای کاروان تیم فوتبال جمهوری اسلامی را، نشانهای از گره خوردن یک جام یا تورنمنت ورزشی با موضوعات سیاسی و اجتماعی نشان دهند.
نه آنکه در این موضوع ردپای سیاست دیده نشود، اما باید به یاد داشت که سختگیری آمریکا در صدور ویزا برای شهروندان برخی کشورها، موضوع تازهای نیست.
در همین جام، ۴ تیم راه یافته به رقابتهای جام جهانی، دولتهای خود را در نزاعهای سیاسی و اقتصادی با ایالات متحده آمریکا میبینند.
از «هائیتی» و «سنگال» گرفته تا «ساحل عاج» و حتی «عراق»، کشورهایی هستند که هم تیم ملی کشورشان به جام جهانی ۲۰۲۶ راه یافته و هم شهروندانشان در سالهای اخیر با محدودیتهای مهاجرتی، بررسیهای امنیتی یا حساسیتهای سیاسی روبهرو بودهاند. اما آیا تیمهای ملی این کشورها هم مانند تیم جمهوری اسلامی با موانعی جدی برای سفر به جام جهانی روبرو بوده است؟
تفاوت مهم اینجاست: بسیاری از همین کشورها، با وجود محدودیتها و سختگیریها، توانستهاند کاروانهای خود را راهی جام جهانی ۲۰۲۶ کنند؛ بازیکنانشان وارد آمریکا یا مکزیک شدهاند، کمپهایشان را تحویل گرفتهاند و تمریناتشان را آغاز کردهاند.
در این گزارش میپرسیم تفاوت این تیم و این دولت با هائیتی، عراق، ساحل عاج و سنگال چیست.
کشورهایی که با وجود محدودیتها وارد شدند
وضعیت «هائیتی» را باید در راس و فهرست نمونههای مشابه جمهوری اسلامی دانست؛ شهروندان این کشور در فهرست محدودیتهای سختگیرانه ورود به آمریکا قرار دارند، اما گزارشهای رسانههای بینالمللی نشان دادهاند بخش اصلی تیم ملی هائیتی وارد آمریکا شده و بازیکنان این تیم در فلوریدا اردو زده و تمرینات خود را در آمریکا آغاز کردهاند.
از تمام کاروان ۴۰ نفرهای که هائیتی برای اعزام به جام جهانی آمریکا به وزارت خارجه این کشور معرفی کرده بود، فقط یک بازیکن تا امروز موفق به کسب ویزا نشده است.
«سنگال» نیز با وجود آنکه شهروندانش در برخی دستههای ویزایی با محدودیتها و سختگیریهایی روبهرو هستند، وارد آمریکا شده، اردویش را برگزار کرده و حتی بازی تدارکاتی انجام داده است.
نکته دیدار دوستانه سنگال اینجاست که آنها مقابل تیم ملی آمریکا بازی کردند؛ هرچند که ۳ بر ۲ شکست خوردند. درباره کاروان سنگال، تاکنون هیچ گزارشی از بحران جدی ویزا منتشر نشده است.
«ساحل عاج» هم از کشورهایی است که شهروندانش در برخی دستههای ویزایی با محدودیتهایی روبهرو هستند، اما تا امروز گزارشی معتبر از توقف کاروان تیم ملی یا بحران گسترده ویزا برای بازیکنان این کشور منتشر نشده است. سفارت آمریکا در «آبیجان» پایتخت ساحل عاج، حتی صفحهای ویژه برای راهنمایی متقاضیان ویزای جام جهانی راهاندازی کرده است.
نمونه «آفریقای جنوبی» نیز قابل توجه است. طبق گزارش رویترز، یکی از اعضای کادر فنی این تیم به دلیل مشکل ویزا نتوانست همراه کاروان راهی مکزیک شود، اما بازیکنان و کاروان اصلی تیم ملی آفریقای جنوبی سفر خود را انجام داده و اردوی آمادهسازی را آغاز کردهاند.
حتی عراق، کشوری که روابط دولتش در حال حاضر با آمریکا چندان حسنه نیست و طی دو دهه اخیر همواره روابطی پرفراز و نشیب با ایالات متحده داشته اکنون وضعیت متفاوتی نسبت به تیم جمهوری اسلامی دارد. کاخ سفید در ماه مای ۲۰۲۶ گزارشها درباره مشکل ویزای تیم ملی عراق را رد کرد و گفت بازیکنان این کشور ویزای ورود به آمریکا را دریافت کردهاند.
به یاد داشته باشیم که در نخستین فرمان مهاجرتی دولت «دونالد ترامپ» در سال ۲۰۱۷ نام عراق به عنوان یکی از کشورهایی که شهروندانش با ممنوعیتهایی سختگیرانه برای حضور در آمریکا مواجه شدند، کنار ایران قرار گرفته بود.
از «قلدری» تا «التماس»
در کنار این تیمها، کشورهایی مانند آرژانتین، انگلیس، استرالیا، اکوادور، قطر و ازبکستان
نیز از روزهای پایانی ماه مای وارد آمریکا، کانادا یا مکزیک شده و تمرینات رسمی خود را آغاز کردهاند.
اما تیم فوتبال جمهوری اسلامی، هنوز با «اصل ورود» به آمریکا و حتی مکزیک با مشکل مواجه است.
پیش از این یک منبع آگاه «ایرانوایر»، پنجشنبه ۷خرداد۱۴۰۵، گفته بود که فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی از فیفا درخواست کرده هرچه سریعتر پیگیر وضعیت ویزای بازیکنان و اعضای کاروان تیم ملی شود. مدیران فدراسیون امیدوار بودند روز جمعه، دستکم تکلیف ویزای آمریکا مشخص شود، اما این انتظار نیز بینتیجه ماند.
منابع ایرانوایر میگویند لحن مدیران فدراسیون فوتبال در روزهای اخیر، در گفتوگو با مدیران فیفا و حتی تماس با سفارت آمریکا در ترکیه، به شکل محسوسی تغییر کرده است. مدیرانی که تا چندی پیش از موضع تهدید و طلبکاری درباره صدور ویزا حرف میزدند، حالا با ادبیاتی که یکی از منابع ایرانوایر آن را «ملتمسانه» توصیف کرده، از مدیران فیفا میخواهند برای حل مشکل ورود بازیکنان به آمریکا و مکزیک میانجیگری کند.
همین تغییر لحن، بهخوبی نشان میدهد بحران ویزای تیم ملی ایران، از یک روند عادی اداری فراتر رفته و به موضوعی سیاسی و دیپلماتیک تبدیل شده است.
پیشتر، «مهدی تاج» رییس فدراسیون فوتبال در گفتوگوهای رسانهای خود ادعا کرده بود که از فیفا، «ضمانت اجرایی» برای گرفتن ویزای «تمامی کاروان تیم فوتبال ایران» را گرفته است و تهدید کرده که اگر ویزای بازیکن، مربی یا همراهان صادر نشود، این مسابقات را تحریم خواهند کرد.
اما آیا آیا فدراسیون جهانی فوتبال میتواند به یک فدراسیون فوتبال، از طرف وزارت خارجه دولت کشور میزبان، ضمانتی برای صدور ویزا ارایه دهد؟
فیفا چه تعهدی از میزبانها گرفته است؟
فیفا هنگام اعطای میزبانی جام جهانی، از کشورهای میزبان تعهد میگیرد که روند ورود بازیکنان، مربیان، خبرنگاران، داوران، مقامهای رسمی و هواداران را «تسهیل» کنند؛ این به معنی «اجبار» در صدور ویزا نیست.
برای جام جهانی ۲۰۲۶ نیز آمریکا، کانادا و مکزیک متعهد شدهاند شرایط لازم برای ورود افراد مرتبط با مسابقات را فراهم کنند. آمریکا حتی سیستم ویژهای با عنوان «فیفا پس» راهاندازی کرده تا دارندگان بلیت جام جهانی بتوانند وقت مصاحبه ویزای خود را سریعتر دریافت کنند.
اما این تعهدها به معنای تضمین قطعی صدور ویزا نیست.
مقامهای آمریکایی به کرات در سالهای اخیر تاکید کردهاند که همه متقاضیان حضور در جام جهانی، همچنان مشمول بررسیهای امنیتی و مهاجرتی خواهند بود. به همین دلیل، برخلاف تصور رایج، فیفا نمیتواند دولتهای میزبان را مجبور به صدور ویزا کند و نقش این نهاد بیشتر به میانجیگری و تلاش برای تسهیل روند ورود تیمها محدود میشود.
همین موضوع باعث شده مدیران فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی، حالا بیش از هر زمان دیگری به رایزنیهای پشتپرده و کمک فیفا وابسته باشند. با این تفاوت که رایزنیهای خود را به شکلی متفاوت در رسانههای داخلی بیان میکنند.
تیمی متفاوت با بحرانهایی متفاوت
برای بسیاری از تیمهای حاضر در جام جهانی، نگرانی اصلی به مسائل فنی، مصدومیت بازیکنان یا شرایط آبوهوایی مربوط میشود. اما درباره جمهوری اسلامی، بحران از پشت درهای سفارتها و تماسهای بینتیجه با فیفا آغاز شده است.
در حالی که بسیاری از تیمها کمپهای خود را تحویل گرفته و تمریناتشان را آغاز کردهاند، تیم ملی ایران هنوز درگیر حل یکی از ابتداییترین مشکلات حضور در جام جهانی است؛ ورود بازیکنان و اعضای کاروان به کشورهای میزبان.
شاید همین، مهمترین تفاوت جمهوری اسلامی با بسیاری از تیمهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ باشد.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر