فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی چند روز پیش از تصمیمی خبر داد که در نوع خود، بیسابقه و غیرقابل پیشبینی بود.
فدراسیون فوتبال ایران چند روز مانده به آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ اعلام کرد که فیفا، «تمامی سهمیه بلیتهای اختصاص یافته به این فدراسیون برای مسابقات جام جهانی» را از دسترس این فدراسیون خارج کرده است.
این سهمیه از بلیتها، مطابق رویه معمول جام جهانی، از سوی فدراسیون جهانی فوتبال در اختیار فدراسیونهای حاضر در مسابقات قرار میگیرد تا بخشی از ظرفیت ورزشگاهها را میان هواداران خود توزیع کنند.
اگرچه فیفا تاکنون توضیح روشنی درباره علت این تصمیم ارائه نکرده، اما خبر لغو دسترسی فدراسیون ایران به این سهمیه بلیت، در رسانههای بینالمللی بازتاب گستردهای داشته و همزمان پرسشهایی را درباره دلایل این اقدام و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی مطرح کرده است.
***
بازتاب گسترده در رسانههای بینالمللی
خبر خارج شدن سهمیه بلیتهای هواداران ایران از اختیار فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی، به قدری بیسابقه بود که به یکی از اهم خبرهای رسانههای بینالمللی تبدیل شد.
خبرگزاری رویترز از نخستین رسانههایی بود که این موضوع را در صفحه نخست خود پوشش داد. پس از آن، آسوشیتدپرس نیز در گزارشی مستقل به این موضوع پرداخت و آن را در چارچوب محدودیتهای سفر و شرایط ویژه حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ بررسی کرد.
روزنامههای گاردین، تایمز و لسآنجلس تایمز و همچنین شبکههای ESPN و ABC نیز به این موضوع پرداختند.
بازتاب این خبر تنها به رسانههای انگلیسیزبان محدود نماند. روزنامه اتریشی «اشتاندارد» در گزارشی به محروم شدن فدراسیون فوتبال ایران از سهمیه رسمی بلیتهای جام جهانی پرداخت. بخش آلمانی زبان «یورواسپورت» با تیتر «ایران از بلیتهای از پیش فروختهشده جام جهانی محروم شد» این اتفاق را شکست فدراسیون فوتبال ایران هم در درآمدزایی و هم در تسخیر سکوها دانست. منتشر کرد. وبسایت خبری «تیآنلاین» نیز نوشت: «هواداران ایران، تنها هوادارانی که هدیه فیفا از بلیتهای جام جهانی را دریافت نمیکنند.»
اما روزنامه «فرانکفورتر روندشاو» پا را فراتر گذاشت و داستان را فراتر از یک تصمیم از سوی نهادی مانند فیفا دانست و با تیتر «احتمالا آمریکا بلیتهای جام جهانی هواداران ایرانی را لغو کرده است» به ارتباط این تصمیم با محدودیتهای اعمالشده از سوی دولت آمریکا اشاره کرد.
روزنامه اتریشی «کرونن تسایتونگ» نیز این موضوع را اولین جنجال جام جهانی ۲۰۲۶ دانست.
گستره بازتابهای رسانهای نشان میدهد که موضوع دیگر صرفا یک اختلاف اداری میان فیفا و فدراسیون فوتبال ایران نیست. تقریبا تمامی این رسانهها در متن خبر خود، اشارهای به روابط غیردوستانه ایران و آمریکا در سالهای اخیر داشتند.
اختلاف روایتها؛ تحریم، ویزا یا امنیت؟
در حالی که فیفا هنوز توضیح رسمی و شفافی درباره دلایل این تصمیم ارائه نکرده، گزارشهای منتشرشده در رسانههای غربی چند احتمال را مطرح کردهاند.
نخستین احتمال به موضوع تحریمهای مالی و محدودیتهای بانکی بازمیگردد. روزنامه تایمز در گزارش خود به این نکته اشاره کرده که «فروش و توزیع بلیت از طریق فدراسیون فوتبال ایران» میتواند با پیچیدگیهای ناشی از تحریمهای مالی آمریکا مواجه شود. در شرایطی که بسیاری از تراکنشهای مالی مرتبط با نهادهای حکومتی ایران تحت محدودیت قرار دارند، انتقال منابع مالی مرتبط با فروش هزاران بلیت جام جهانی نیز ممکن است با موانع حقوقی و بانکی روبهرو شود.
نکته قابل توجه آن است که روایت رسانهها در این مورد یکسان نیست. به صورت نمونه رویترز تاکید کرده که علت این تصمیم نمیتواند موضوعات مالی باشد، چون فیفا سهمی از درآمدهای حاصل از فروش این بلیتها نمیبرد و مبلغ مورد نظر به صورت مستقیم به فدراسیون فوتبال ایران میرسد.
فرضیه دوم به موضوع ویزا و ورود شهروندان ایرانی به آمریکا مربوط است. آسوشیتدپرس و رویترز هر دو در گزارشهای خود به محدودیتهای موجود برای سفر ایرانیان به آمریکا اشاره کردهاند.
از نگاه این رسانهها، اختصاص «هزاران بلیت» به فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی، زمانی معنا پیدا میکند که دارندگان این بلیتها بتوانند وارد کشور میزبان شوند. در حالی که روند دریافت ویزا برای بسیاری از شهروندان ایرانی همچنان با محدودیتها و بررسیهای امنیتی گسترده همراه است، توزیع سهمیه رسمی بلیت ممکن است با چالشهای اجرایی روبهرو شده باشد.
اما سومین و شاید مهمترین احتمال، موضوع «نگرانیهای امنیتی» است. هرچند هیچ مقام رسمی در فیفا یا دولت آمریکا مستقیما به این موضوع اشاره نکرده، اما سابقه جام جهانی ۲۰۲۲ قطر باعث میشود که این نظریه شکل بگیرد که آیا ممکن است فیفا و میزبان مسابقات، از شکلگیری دو قطبیهای خارج و داخل ورزشگاهها در زمان برگزاری بازیهای تیم فوتبال نگرانیهایی داشته باشند؟
جام جهانی ۲۰۲۲ قطر در فاصله ۳ ماه پس از آغاز اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» در پی قتل حکومتی «مهسا امینی» برگزار شد.
در آن دوره، اسناد منتشر شده از خبرگزاری فارس نشان میداد که نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی برنامه گستردهای برای «کنترل میدانی» فضای اطراف مسابقات تیم ملی در قطر در نظر گرفته بودند. همزمان گزارشهای متعددی از حضور نیروهای وابسته به نهادهای حکومتی و امنیتی در دوحه منتشر شد.
دولت قطر نهایت همکاری را برای خاموش کردن صدای منتقدان حکومت ایران انجام داد و حالا شاید دولت ایالت متحده تمایلی به درگیر شدن با این بازیهای سیاسی جمهوری اسلامی را نداشته باشد. هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی یا نهادی، ارتباط دولت آمریکا با لغو بلیتهای جمهوری اسلامی را تایید نکرده است.
جمهوری اسلامی برای این بلیتها چه برنامهای داشت؟
از نگاه فدراسیون فوتبال ایران، سهمیه بلیتهای جام جهانی صرفا ابزاری برای حضور هواداران عادی در ورزشگاهها نیست. تجربه مسابقات بینالمللی سالهای گذشته نشان داده که حکومت ایران همواره تلاش کرده بخشی از فضای سکوها را در اختیار گروههای نزدیک به خود قرار دهد.
جام جهانی ۲۰۲۲ قطر یکی از آشکارترین نمونههای این سیاست بود. پس از آن هم حضور پرتعداد تماشاگران حکومتی در جام ملتهای آسیا. سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی، حتی در روزهایی که تیم فوتبال در مسابقات انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ در ورزشگاه آزادی به زمین میرفت هم سکوهای ورزشگاه تهران را با حضور نیروهای بسیج و سپاه پر میکردند.
ایرانوایر نیز در ماههای منتهی به جام جهانی ۲۰۲۶ گزارش داده بود که نهادهای نزدیک به حکومت در تلاشاند بخشی از ظرفیت هواداری مسابقات تیم ملی را در اختیار گروههای سازماندهیشده قرار دهند.
بر اساس این گزارشها، بخشی از منابع مالی مورد نیاز برای خرید بلیت و سازماندهی این افراد از مسیرهای غیرمتعارف، از جمله پرداختهای مبتنی بر رمزارز، تامین میشد.
همچنین تلاشهایی برای جذب و سازماندهی افراد ساکن آمریکا و کانادا در جریان بود؛ افرادی که بدون نیاز به دریافت ویزا میتوانستند در مسابقات تیم ملی حاضر شوند. هدف نهایی، ایجاد حضوری هماهنگ در سکوها و کاهش تاثیر تجمعها و اعتراضات احتمالی مخالفان جمهوری اسلامی عنوان شده بود.
حذف بلیتهای اختصاص یافته به فدراسیون فوتبال یک معنی مشخص دارد؛ اول اینکه بخش عمدهای از تماشاگران نزدیک به حکومت، از «دسترسی رایگان» به این بلیتها محروم میشوند. دوم اینکه آنها دیگر امکان داشتن یک کلونی مشخص در بخشی از ورزشگاه را نخواهند داشت و باید کنار سایر تماشاگران روی سکوها بنشینند. پس اختیار عمل چندانی برای حمایت از سیاستهای جمهوری اسلامی را نخواهند داشت. مورد سوم اینکه فیفا حتی برای ورود این تماشاگران به ورزشگاه صاحب منفعت مالی خواهد شد. حالا چه از جیب و حساب خود این هواداران، چه از ارزهایی که جمهوری اسلامی در ماههای اخیر به آمریکا ارسال کرده است.
فراتر از چند هزار بلیت
هنوز مشخص نیست تصمیم نهایی درباره سهمیه بلیتهای ایران دقیقا از سوی چه نهادی اتخاذ شده و آیا این محدودیت تا پایان جام جهانی پابرجا خواهد ماند یا خیر.
با این حال، آنچه تاکنون رخ داده فراتر از یک اختلاف اداری بر سر چند هزار بلیت به نظر میرسد. برای نخستین بار در سالهای اخیر، یکی از ابزارهای مهم فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی برای مدیریت و سازماندهی حضور هواداران در یک تورنمنت بزرگ بینالمللی با ابهام جدی روبهرو شده است.
اهمیت این اتفاق نه در تعداد بلیتهای از دسترفته، بلکه در پرسشی است که هنوز پاسخی روشن برای آن وجود ندارد: آیا جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین تورنمنتی خواهد بود که جمهوری اسلامی نتواند مانند گذشته حضور هواداران خود در سکوها را مدیریت و سازماندهی کند؟
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر