«ایرانوایر» هر هفته جمعهها بهصورت زنده در اینستاگرام به میزبانی «رقیه رضایی» و با حضور «فریبا بلوچ»، فعال حقوقبشر بلوچ و برنده جایزه بینالمللی «زنان شجاع سال ۲۰۲۴»، اخبار مهم و موارد نقض حقوقبشر در بلوچستان را به زبانهای فارسی و بلوچی پوشش میدهد.
***
رسانههای حقوقبشری بلوچستان از تایید حکم ۵ سال حبس برای مولوی «فتحیمحمد نقشبندی»، پدر مولوی «عبدالغفار نقشبندی»، امام جمعه اهل سنت راسک خبر دادند. این روحانی ۶۷ ساله که از بیماری قلبی رنج میبرد، ۲۹مرداد ۱۴۰۲ در مسیر راسک به چابهار بازداشت و تا ۶ ماه هیچ خبری از سرنوشت و محل نگهداری او در دسترس نبود.
سرانجام در پی شایعاتی درباره فوت او در بازداشت و زیر شکنجه، قوه قضاییه با اجازه انتشار تصاویری از دیدار یک فرد با سابقه امنیتی در بلوچستان با او در زندان وکیلآباد و سپس ملاقات مولوی «سرکوهی» در زندان وکیلآباد مشهد از او، به افکار عمومی اطلاع داد که این روحانی سرشناس زنده و در زندان است.
آقای عبدالغفار نقشبندی، زندانی سیاسی پیشین و رهبر جنبش «جدا» که مخالف نظام جمهوری اسلامی در بلوچستان است، پیشتر به ایرانوایر گفته بود که نهادهای امنیتی پدرش را برای فعالیتهای او بازداشت کرده و «گروگان» گرفتهاند.
فریبا بلوچ با تاکید بر اینکه این روحانی مردمی همیشه کنار مردم ایستاده و مطالبات آنها را مطرح کرده است، تاکید کرد که روحانیونی که با حکومت مخالفت میکنند بازداشت و برای آنها پروندهسازی میشود.
او همچنین به بازداشت مولوی «فضلالرحمن کوهی»، امام جمعه اهل سنت پشامگ نیز اشاره کرد و گفت که این دو در جریان جنبش «زن زندگی آزادی» و پس از کشتار مردم در جمعههای خونین زاهدان و خاش بارها صدای مردم بودند.
آزادی جوانی که کمکهای مردمی او را از چوبه دار رهانید
«کمپین فعالین بلوچ»، در گزارشی از آزادی «ابراهیم رودینی»، شهروند ۲۵ سالهای که به اتهام قتل به اعدام محکوم شده و یک بار نیز برای اجرای حکم به قرنطینه زندان منتقل شده بود، خبر داد.
مبلغ ۲ میلیارد دیه مد نظر خانواده فردی که کشته شده بود، از طریق کمکهای مردمی تهیه و این جوان از حکم اعدام نجات یافت.
قوانین کیفری در ایران، بهویژه درباره قتل، مسوولیت اعدام فردی که محکوم به قتل شده را برعهده خانواده داغدار مقتول قرار میدهند و به این شکل، بسیاری از خانوادهها را تحت فشار برای انتقام یا دوراهی تصمیم به زنده ماندن یا کشتن یک فرد دیگر، میگذارند.
فعالان حقوق بشر بارها نسبت به قانون مجازات اسلامی که قصاص را مجازات فردی که به قتل متهم شده میداند، انتقادات جدی را مطرح کرده و آن را عامل اجرا نشدن عدالت برای فردی که به قتل رسیده و باعث قتل حکومتی دهها نفر که اغلب در روندی ناعادلانه و بدون دسترسی به وکیل محکوم به قصاص شدهاند، عنوان میکنند.
انتقال جسد ۱۰۰ مهاجر افغانستانی از ایران به نیمروز در دو ماه
بر اساس گزارشی که وبسایت «افغانستان اینترنشنال» منتشر کرده، «سید سلیمان آغا بهیر»، معاون والی طالبان در نیمروز میگوید در دو ماه نزدیک به ۱۰۰ جسد مهاجران افغان از ایران به نیمروز منتقل شده است. مرگ طبیعی، تیراندازی مرزبانان ایران به مهاجران، اعدام و تصادفهای جادهای از عوامل جانباختن آنان، خوانده شده است.
در این گزارش آمده که این مقام حکومت طالبان گفته است بعضی روزها ، اجساد ۵ نفر از شهروندان افغانستانی که به ایران پناه آورده بودند، به طالبان تحویل داده شده است.
این گزارش، مدتی بعد از خبر حمله ماموران مرزبانی ایران به گروهی از پناهجویان افغانستانی که قصد داشتند وارد ایران شوند، منتشر میشود. در حالیکه جمهوری اسلامی حمله به ۳۰۰ پناهجوی افغانستانی در مرز سراوان را که رسانه «حالوش» منتشر کرده بود، کذب خوانده و طالبان از کشته شدن دو نفر خبر داده بود، اظهارات والی طالبان در نیمروز احتمال وقوع این حمله و کشته و زخمی شدن ۲۴۰ نفر را تقویت میکند.
فریبا بلوچ با تاکید بر اینکه در همین هفته هم گزارشهایی از کشته شدن پناهجویان افغانستانی به دست ماموران مرزبانی ایران منتشر شده، تاکید کرد که این موضوع جدید نیست و متاسفانه ایران به درخواستهای جامعه بینالمللی برای توقف این خشونت و کشتار بیتوجهی میکند.
حالوش، پیشتر با انتشار فایل صوتی دو نفر از جان بهدربردگان افغانستانی از حمله نیمه مهر ۱۴۰۳ در مرز کلگان سراوان، نوشته بود که از میان سیصد نفری که قصد ورود به ایران را داشتند، در پی کمین از پیش برنامهریزی شده نیروهای نظامی ایران، فقط ۶۰ نفر جان سالم به در بردهاند.
جانهای ارزان؛ تداوم اعدام، بازداشت و شلیک های بی ضابطه
در هفته منتهی به جمعه ۹ آذر۱۴۰۳، اخبار مربوط به اعدام دستکم سه شهروند بلوچ در زندانهای قزلحصار و یزد منتشر شده است. «رضا شیرزهی»، کودک مجرمی که در سال ۱۳۹۹، در ۱۷ سالگی به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود، بههمراه یک زندانی دیگر بهنام «حامد پاکدل» در زندان قزلحصار اعدام شدند. اتهام هر دوی آنها «قتل عمد»، عنوان شده است.
همزمان خبر اعدام دو زندانی بلوچ در زندان یزد به اتهام مواد مخدر نیز در رسانههای حقوقبشری منعکس شده است. نام این زندانیان، «داوود دهمرده» و «عثمان دهمرده» عنوان شده است.
خانم بلوچ با تاکید بر اینکه اغلب افرادی که با اتهام مواد مخدر اعدام میشوند از قشر بسیار شکننده جامعه هستند، گفت که شخصی را میشناسد که برای یک میلیون تومان دستمزد قبول کرده بوده ماشینی را که نمیدانسته مواد در آن جاسازی شده از شهری به شهر دیگری ببرد و قوه قضاییه جمهوری اسلامی با وجود اینکه وضعیت او را دیده و میداند مواد برای او نبوده، این شهروند را به اعدام محکوم کرده است.
همزمان اخبار بازداشت خشونتبار یک شهروند بلوچ، توسط نیروهای نظامی در شهرستان سرباز نیز خبرساز شده است. به گزارش کمپین فعالین بلوچ، روز شنبه سوم آذر ۱۴۰۳، یک شهروند بلوچ پس از ضربوجرح توسط نیروهای نظامی بازداشت شد.هویت این شهروند بلوچ «علی کریمزایی»، ۲۵ ساله عنوان شده است.
گفته شده که او به بهانه صدای موتورش توسط نیروهای نظامی در روستای کُدان شهرستان سرباز مورد ضربو شتم قرار گرفته و بازداشت شده است. این جوان پس از تجمع خانوادهاش در محل بازداشت، نهایتا آزاد شده، اما تصاویری از او منتشر شده که نشان از ضربوشتم او دارد.
این خبر در حالی منتشر شده که روز ۸ آذر۱۴۰۳، یک شهروند بلوچ با شلیک گلوله ماموران این کلانتری به قتل رسیده است.
کمپین فعالین بلوچ در گزارشی نوشته که نام او «الیاس نارویی» بوده و در پی آزار و اذیت ماموران کلانتری با آنها درگیر میشود و ماموران او را به حیاط برده و به او شلیک میکنند. این کلانتری مدعی شده که این شهروند مسلح بوده است. فریبا بلوچ با تاکید بر این که در ایران، پیش از ورود به کلانتری فرد را بازرسی بدنی میکنند، بهانه ماموران پلیس را غیرقابل باور دانست و گفت که این کلانتری در راستای همان کلیشههایی که دههها سرکوب شهروندان بلوچ با آن صورت گرفته، قصد توجیه قتل این شهروند را دارد.
بر اساس گزارشها، آقای نارویی، پدر دو فرزند بوده و بعد از اینکه خودروی پرایدش توسط کلانتری توقیف میشود، برای آزاد کردن آن به کلانتری یازده بمپور رفته بود که کشته میشود.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر