«ایرانوایر» هر هفته جمعهها بهصورت زنده در اینستاگرام به میزبانی «رقیه رضایی» و با حضور «فریبا بلوچ»، فعال حقوقبشر بلوچ و برنده جایزه بینالمللی «زنان شجاع سال ۲۰۲۴»، اخبار مهم و موارد نقض حقوقبشر در بلوچستان را به زبانهای فارسی و بلوچی پوشش میدهد. در هفته منتهی به جمعه ۲۰مهر ۱۴۰۳، اخبار متعددی از رفتار فراقانونی نیروهای امنیتی، از جمله وزارت اطلاعات، اطلاعات سپاه در استان سیستان و بلوچستان و حتی اداره آگاهی اصفهان علیه شهروندان بلوچ منتشر شده است. همزمان در حالیکه موشکپرانی سپاه پاسداران هزینههای گزافی را به مردم ایران تحمیل کرده، گزارشها از بلوچستان حاکی از حقوقهای معوقه چندماهه کارگران شهرداری خاش و کارکنان شرکتی دانشگاه علومپزشکی ایرانشهر بوده است.
***
رفتار فراقانونی دستگاههای امنیتی؛ این یک رویه است
به گزارش رسانههای حقوقبشری بلوچستان، در پی شلیک نیروهای امنیتی در روستای بلنگی از توابع شهرستان چابهار به یک مغازه عطاری، دو نوجوان چهارشنبهشب، یازدهم مهرماه کشته شدند. نام آنها «شهاب جدگال» و «عامر رامش»، عنوان شده است.
در طی ده روز اخیر نیروهای اداره اطلاعات با فشار بر خانوادههای این نوجوانان سعی داشتند برگهای را از آنها امضا بگیرند که آنها را عضو گروه مسلح «جیش العدل» خوانده و رضایت آنها از نهادهای امنیتی را اعلام میداشت. آنها امضای این برگه را شرط تحویل پیکرهای این دو نوجوان دانسته بودند. پنجشنبه شب، ۱۹ مهر۱۴۰۳، با تهدیدهای مکرر، سرانجام وزارت اطلاعات پیکر شهاب را به خانوادهاش داد ولی همچنان پیکر عامر در دست وزارت اطلاعات است و به مادر او گفته شده که این نوجوان را خودشان در جایی دور و بینشان دفن خواهند کرد.
همزمان، گزارشها حاکی از این است که روز شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۳، نیروهای سپاه و بنیاد مسکن با چندین دستگاه لودر و بولدوزر به مناطق اطراف چابهار یورش برده و اقدام به تخریب منازل مسکونی شهروندان کرده و با هدف واگذاری به سپاه، زمینهای سنددار مردم را تصرف کردند.
فریبا بلوچ با تاکید بر اینکه این زمینها، زمینهای آبا و اجدادی مردم در بلوچستان است و پیش از این نیز تصرف زمینها بارها اتفاق افتاده، گفت که حکومت در قالب طرح موسوم به «توسعه سواحل مکران» که مردم محلی آن را طرح «تصرف سواحل مکران» میخوانند، در آنجا شهرکسازی کرده و کادر سپاه یا نیروهای نیابتی خود از جمله «زینبیون» و «فاطمیون» را در این مناطق اسکان میدهد.
گزارش دیگری از برخورد خشن و غیرانسانی نیروی انتظامی اصفهان با یک خودروی پلاک سراوان که سه شهروندان بلوچ در آن بودند، منتشر شده است. «کمپین فعالین بلوچ» با انتشار ویدیویی نوشت که روز سهشنبه ۱۷ مهر ۱۴۰۳، سه شهروند بلوچ توسط نیروهای انتظامی با خشونت در شهر اصفهان بازداشت و پس از تحویل دادن آنها به نیروهای لباس شخصی اداره آگاهی، به مکانی نامعلومی منتقل شدند. هویت آنها تاکنون اعلام نشده است.
در گزارشی دیگر، رسانه «حالوش» از بازداشت ۴ شهروند بلوچ دیگر که در یزد و نهاوند کارگری میکردند خبر داده است. حالوش نوشته است که یکی از این کارگران بلوچ، چهار روز پیش در شهر نهاوند در استان همدان و سه کارگر دیگر در تاریخ ۱۴ مهرماه در خروجی شهر زاهدان بازداشت شدهاند. آنها قصد داشتند برای کارگری به یزد بروند ولی در اتوبوس بازداشت شدهاند. نام آنها، «محمداکبر مزارزهی»، «مسلم مزارزهی»، «محمد اسلام مزارزهی» و «ظاهر مزارزهی» اعلام شده است. آنها همگی جوان و بین ۲۴ تا ۲۷ سال سن دارند.
حالوش نوشته است که «بازداشتهای خودسرانه و فراقانونی شهروندان بلوچ توسط نیروهای نظامی و امنیتی در شهرهای بلوچستان و حتی خارج از استان تحت اتهامات واهی تشدید شده است.»
۴ شهروند بلوچ در یک هفته اعدام شدند
روز دهم اکتبر، نوزدهم مهرماه در تقویم جهان، روز جهانی مقابله با مجازات اعدام است. قوه قضاییه جمهوری اسلامی تنها در این هفته، ۴ شهروند بلوچ را به اتهام مواد مخدر، اعدام کرده است.
به گزارش رسانههای حقوقبشری بلوچستان، روز چهارشنبه ۱۸مهر۱۴۰۳، حکم اعدام دستکم سه زندانی از جمله دو زندانی بلوچ و یک زندانی لُر فرهنگی بازنشسته آموزش پرورش، که از بابت اتهامات مرتبط با مواد مخدر پیشتر به اعدام محکوم شده بودند، اجرا شد. هویت دو زندانی بلوچ، «احمد نارویی» ۳۳ ساله و «محمد اسحاقزهی»،۳۱ ساله و هویت زندانی لُر، «سعید صفایی» حدودا ۵۵ ساله اهل هرسین کرمانشاه، عنوان شده است.
«حالوش» در همین زمینه نوشته است: «سعید صفایی دبیر و بازنشسته اداره آموزش و پرورش در سال ۱۳۹۷، به اتهامات مرتبط به مواد مخدر بازداشت شده و بارها اتهامات خود را در دادگاه رد کرده و علیرغم نبود مدارک و اثبات بیگناهی وی، دادگاه او را به اعدام محکوم کرده بود.»
همچنین یک زندانی بلوچ هم روز ۱۵ مهر۱۴۰۳، بدون ملاقات آخر با خانوادهاش در زندان بم اعدام شد.
فریبا بلوچ با تاکید بر اینکه، اعدامها بخشی از روند سرکوب شهروندان ایران، بهویژه شهروندان بلوچ هستند، گفت: « آنچه جمهوری اسلامی با اتهام مواد مخدر برای اعدام مردم بلوچستان انجام میدهد، در وهله اول انسانزدایی کردن از آنها و بعد کمهزینهکردن نسلکشی آنها است.»
همچنین رسانههای بلوچستان، روز چهارشنبه ۱۸مهر۱۴۰۳، از اعدام شدن یک کودکمجرم بلوچ که پیشتر در یک نزاع خیابانی به قتل متهم و به اعدام محکوم شده بود، خبر دادند. نام او «مهدی براهویی»، ۲۱ ساله عنوان شده است. مهدی در زمان بازداشت فقط ۱۷ ساله داشت. اعدام کودکان بر اساس ماده ۳۷ کنوانسیون حقوق کودک ممنوع است. این حکم قانونی میگوید که «هيچ كودكی نبايد تحت شكنجه يا ساير رفتارهای بيرحمانه و غيرانسانی يا مغاير شئون انسانی قرار گيرد. مجازات اعدام و يا حبس ابد بدون امكان بخشودگی را نمیتوان در مورد كودكان زير هجده سال اعمال كرد.»
با اینحال قوه قضاییه جمهوری اسلامی با اتکا به قوانین مبتنی بر شرع اسلام، اعدام شهروندانی که در کودکی متهم به ارتکاب جرایمی همچون «قتل عمد» شدهاند را بعد از اینکه ۱۸ سال را رد کردند، اجرا میکند.
سپاه موشک پرانی میکند، حقوق کارگران را نمیدهند
بر اساس گزارشهایی که در رسانههای حقوقبشری بلوچستان منتشر شده، در هفتهای که گذشت، دستکم ۷ سوختبر بلوچ در پی کمین و تیراندازی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در مسیر تردد سوختبرها، تعقیب و گریز آنها و یا از ترس بازداشت توسط نیروهای حکومت تصادف کرده و جان باختهاند. گزارش شده که ۶ نفر نیز مجروح شدهاند.
فریبا بلوچ با اشاره به افزایش شمار جانباختگان و زخمیهای سوختبری در بلوچستان، تاکید کرد که شهروندان بلوچ بهدلیل فقر و تبعیض سیستماتیک چارهای جز سوختبری ندارند و گفت که سن سوختبری به ۱۳ سال رسیده است، موضوعی که آن را بیش از پیش دردناک میکند.
در ادامه این برنامه زنده اینستاگرامی، رقیه رضایی، با اشاره به اخبار عدم پرداخت حقوق کارگران شهرداری خاش و کارکنان شرکتی دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر، به هزینههای گزاف ماجراجویی سپاه پاسداران بر اقتصاد ایران و سفرههای کوچک شهروندان ایرانی اشاره کرد.
فریبا بلوچ نیز با توضیح اینکه دستمزد این کارگران اغلب مبلغ ناچیزی است ولی کارفرماهایی که خود اغلب به سپاه وابستهاند، دستمزد کارگران را نمیدهند، گفت: «حدود ۳۰۰ نفر از کارگران شهرداری خاش، از ابتدای خردادماه امسال حقوقشان پرداخت نشده است. پیشتر کارگران شهرداری زاهدان هم مقابل شهرداری زاهدان بههمین دلیل تجمع کرده بودند. در استان سیستان و بلوچستان، شرایط کار بسیار سخت و امکانات بسیار کم است، آنها در این شرایط دارند خدمت میکنند ولی حقوقشان هم پرداخت نمیشود.»
تضییع حقوق شهروندی، نبود خدمات عمومی و درمانی
گزارشهای متعدد در هفته گذشته از نبود امکانات برای مدارس، حتی نبود معلم، کتاب و سرویس رفتوآمد به مدارس منتشر شد. فریبا بلوچ با تاکید بر اینکه، بیشترین آسیب را از این وضعیت دختربچهها میبینند و از تحصیل باز میمانند، گفت که با وجود اینکه ماه مهر از نیمه گذشته، بسیاری از دانشآموزان در شهرها و روستاهای بلوچستان، امکان تردد به مدرسه را ندارند، کتابی ندارند یا مدارسشان شرایط استاندارد و قابل تحملی ندارد. او به ویدیویی که شهروندان از جارو کردن یک مدرسه در بلوچستان منتشر کرده بودند، اشاره کرد و گفت: «تازه همین مدارس از خانوادهها پول هم میخواهند. اوایل مهر پدری خودسوزی کرده بود.»
اشاره خانم بلوچ به خبر خودسوزی یک پدر بلوچ در مهرشهر زاهدان در واکنش به عدم ثبتنام فرزندش در مدرسه است. البته رسانههای داخل ایران این خبر را به نقل از مقامهای آموزش و پرورش استان سیستان و بلوچستان تکذیب کردهاند.
مطابق اصل سیام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفائی کشور بهطور رایگان گسترش دهد.»
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
با ایرانوایر همکاری کنید
ویدیوها و مطالب خود را برای ما بفرستید
ثبت نظر