پانزده سال پیش در چنین روزهایی، «مهین گرجی»، از نامدارترین و تاثیرگذارترین زنان خبرنگار ورزشی تاریخ ایران، برای بازگشت به زندگی تقلا میکرد. او پس از یک سانحه رانندگی سه ماه در کما بود، تلاش پزشکان بینتیجه ماند و مهین گرجی ۵دی۱۳۸۸ برای همیشه چشم بر دنیا بست.
از مهین گرجی که متولد آبادان بود، بهعنوان یکی از تاثیرگذارترین زنان ایران در صد سال اخیر نیز نام میبرند.
«ایرانوایر» در آستانه سالروز درگذشت خانم گرجی، نگاهی به زندگی او خواهد انداخت و مستند «فوتبال به سبک ایرانی»، ساخته «مازیار بهاری» با حضور مهین گرجی را، بازنشر خواهد کرد.
***
مهین گرجی، دختری بود که زندگی ورزشیاش را در دهه ۱۳۶۰ با والیبال آغاز کرد؛ رشتهای که آن روزها برای زنان و دختران ایرانی از رشتههای ممنوعه بود. در موردش گفته میشد که والیبالیستی قهار بوده که صرفا بهدلیل جنسیت نتوانست راه موفقیت را طی کند.
مهین گرجی همزمان در رشته ادبیات در دانشگاه تهران تحصیل کرد و سال ۱۳۷۳ به هفتهنامهی «ابرار ورزشی» پیوست، هفتهنامهای که سه سال بعد تبدیل به نخستین روزنامهی ورزشی در خاورمیانه شد. او نخستین دختر خبرنگاری بود که «اردشیر لارودی»، بنیانگذار و سردبیر هفتهنامه و روزنامه ابرار ورزشی، از او بهعنوان خبرنگار در حوزههای ورزش زنان و مردان بهصورت همزمان استفاده کرد.
گرجی سال ۱۳۷۶ خورشیدی در رقابتهای انتخابی جامجهانی ۱۹۹۸ فرانسه، برای روزنامه ابرار ورزشی، تیم ملی ایران و تمرینات «محمد مایلی کهن» را تحلیل کرد. اصرار او برای ثبت امضای خودش بهعنوان نگارنده زن پای مطالب، با مقاومت سردبیر روزنامه اردشیر لارودی روبهرو نشد، اما واکنشهایی از سوی جامعه ورزش را به همراه داشت.
کادر فنی وقت تیم ملی، تحلیل وضعیت فنی تیم خود به قلم یک دختر را تاب نیاورده بودند. محمد مایلی کهن از صاحب امتیاز و مدیرمسوول «موسسه ابرار» خواسته بود مانع از انتشار تحلیلهای مهین گرجی شود. در واکنش به این درخواست، مهین از انتخاب نام مستعار برای مطالبش پرهیز کرد.
اردشیر لارودی سردبیر وقت تنها روزنامه ورزشی ایران خطاب به فدراسیون فوتبال و محمد مایلیکهن گفته بود که هیچیک از خبرنگاران روزنامهاش با «نام مستعار» در روزنامه او مطلبی را منتشر نخواهند کرد.
مهین گرجی نخستین زنی شد که پس از انقلاب، از سازمان تربیت بدنی مجوز ورود به ورزشگاه «آزادی» را هم گرفت. در زمان ریاست «مصطفی هاشمیطبا»، موفق شد برای نخستینبار به تماشای دربی تهران (بازی بین تیمهای استقلال و پرسپولیس) برود.
گرجی در مستندی با نام فوتبال به سبک ایرانی، به تهیهکنندگی و کارگردانی مازیار بهاری، مقابل درهای ورزشگاه آزادی گفته بود: «جالب است نه؟ نمیتوانیم از این در رد شویم و به آن طرف برویم. یعنی عبور از این در برای خیلیها آرزو شده، اما خب من حداقل یک یا دو بار وارد شدم و آرزو به دل نماندم.»
در بخشی از کتاب «زنان تاثیرگذار ایران» که توسط ایرانوایر منتشر شده، در مورد اولین تجربیات مهین گرجی در ورزشگاه آزادی نوشته شده است: «مهین گرجی در بدو ورودش به ورزشگاه، از سوی هواداران، مسوولان ورزشگاه و حتی خبرنگاران، الفاظی آزاردهنده شنیده، اما گفته بود که باور داشته گاهی سکوت از تودهنی دردش بهمراتب بیشتر است. برای همین ساکت مانده بود.»
در بازی ایران و عربستان، انتخابی جامجهانی ۱۹۹۸ فرانسه، وقتی مهین گرجی وارد جایگاه خبرنگاران ورزشگاه آزادی شد، بعضی از هواداران سمت او میوه، بطری آب و سنگ پرتاب کردند. خبرنگار «ایبیسی نیوز» (ABC News) مالزی نوشته بود که خبرنگار زن ایرانی نسبت به بیاحترامی تماشاگران هموطن خود کمترین واکنشی نشان نداد.
همین باز شدن پای گرجی به ورزشگاه، تابوی ممنوعیت ورود خبرنگاران زن به ورزشگاهها را برای مدتی شکست.
او در مستند فوتبال به سبک ایرانی که در ایران ضبط شده، گفته بود: «من میگویم اینها باید روزی به حضور یک زن در جایی که خبر هست، مثل ورزشگاهها عادت بکنند. باید بتوانند ما را جزیی از جامعه ببینند، نه بهعنوان یک زن.»
نگاه دوربین و آیندهنگرانه خانم گرجی، به مقوله ورزش و رسانههای ورزشی محدود نمیشد. او گفته بود: «فکر میکنم باید از این جداسازیها دنبال نتیجه باشیم. اینکه پس از این جداسازیها چقدر شکست خوردیم و چقدر موفق بودیم، باید برای ما مهم باشد. وقتی میبینیم نتیجهاش شکست خوردن بوده، باید درس بگیریم.»
شاید به همین دلیل سال ۱۳۸۰ که پیشنهاد همکاری با روزنامه «جهان فوتبال» را دریافت کرد و با این پیش شرط با این روزنامه وارد همکاری شد که اجازه داشته باشد در مورد ورزش و بهخصوص فوتبال مردان، خبر، تحلیل و گزارش بنویسد.
گرجی در مورد قدرت مردان و زنان ایرانی نیز در مستند فوتبال به سبک ایرانی به مازیار بهاری گفته بود: «پس از بازی ایران و استرالیا، یک جشن همگانی در کشور شکل گرفت. یادمان باشد این جمعیت بهصورت خودجوش به خیابانها ریختند، اما آن روز نیروی انتظامی کجا بود؟ مردم در خیابانها رقصیدند، دخترها در خیابانها رقصیدند، اما هیچکس نمیتوانست کاری به کارشان داشته باشد. نمیشد این مردم را کنترل کرد. این فریاد خاموش مردم ایران پس از سالها بود.»
مهین گرجی سال ۱۳۸۵ دیوارهای اطرافش را شکست و برای همیشه از ایران رفت. همان سال همکاری خود را با «رادیو فردا» آغاز کرد.
او روز ۷مهر۱۳۸۸، درحالیکه با دو همکار دیگر خود «امیر زمانیفر» و «رزا حسنزاده آژیری» از برلین راهی پراگ بودند، دچار سانحه رانندگی شدند. سانحهای که همان هنگام به درگذشت امیر زمانیفر و رزا حسنزاده انجامید. مهین گرجی، سه ماه بعد درگذشت.
مستند فوتبال به سبک ایرانی را میتوانید در پلتفورمهای ایرانوایر مشاهده کنید. همچنین در پادکست ورزشی این هفته ایرانوایر نیز، «احسان پیربرناش» با حضور مهمانانی ویژه، به زندگی پرثمر مهین گرجی نگاهی میاندازد.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر