گروگان‌گیری سپاه و مبادله زندانی؛ این بار کره جنوبی و دونده‌ها

خبرگزاری «فارس» سه‌شنبه ۲۵آذر۱۴۰۴ در خبری از اعلام رای دادگاه در پرونده اتهام تجاوز ۴ دونده و ورزشکار ایرانی در کره جنوبی خبر داد. این رسانه وابسته به سپاه، بدون نام بردن از «منبع خبری» خود نوشت: «دادگاه کره‌ای رای خود را در خصوص این افراد صادر کرد که ۲ نفر از آنها از اتهامات تبرئه شدند، اما برای ۲ نفر دیگر حبس کوتاه مدت ۲ تا ۴ ساله در نظر گرفته شده است.»

فارس مدعی شد که رای صادره در دادگاه کره جنوبی «بدوی» بوده و به زودی دو متهمی که برای‌شان رای زندان صادر شده، به دادگاه تجدید نظر شکایت خواهند کرد. این رسانه نامی از دو متهم تبرئه شده نیاورده و زمان بازگشت آن‌ها به ایران را مشخص نکرده بود.

بررسی رسانه‌های رسمی کره‌جنوبی نشان می‌دهد که هیچ خبری از دادگاه پرونده ورزشکاران منتشر نشده است و منابع «ایران وایر» می‌گویند که  به فدراسیون دوومیدانی وعده داده شده که چهار دونده ایرانی، به صورت غیررسمی «مبادله» شوند.

منبع اولیه خبر بازداشت ورزشکاران ایران کدام رسانه‌ها بودند؟

نخستین خبری که در مورد بازداشت ورزشکاران و یک مربی کاروان دوومیدانی ایران در کره جنوبی مخابره شد را وب‌سایت روزنامه کره‌ای «Korea Daily» ساعت ۱۸:۲۹ روز ۱۰خرداد۱۴۰۴ منتشر کرد. خبرگزاری «تسنیم» یک روز بعد این خبر را به نقل از همین رسانه پوشش داد.

خبر این بود؛ دو ورزشکار و یک مربی ایرانی شرکت‌کننده در مسابقات قهرمانی دو و میدانی آسیا ۲۰۲۵ به اتهام «تجاوز جنسی» به یک زن کره‌ای بازداشت شده‌اند. تعداد بازداشت شده‌ها باز هم براساس گزارش رسمی رسانه کره‌ جنوبی به ۳ دونده و یک مربی رسید. وب‌سایت «یوهان نیوز تی‌وی» از بازداشت یک مظنون دیگر در پرونده‌ای خبر داد که با شکایت یک زن از ورزشکاران ایرانی به اتهام «تجاوز گروهی» تشکیل شده بود.

آخرین خبر منتشر شده در رسانه‌های رسمی کره‌ جنوبی به تاریخ ۲۶تیر۱۴۰۴ برمی‌گردد. رسانه‌های این کشور به نقل از دستگاه قضایی کره جنوبی خبر دادند که ۴ ورزشکار و یک مربی ایرانی، «تفهیم اتهام» شده‌اند. پس از آن هیچ خبر رسمی دیگری نه از سوی دستگاه قضایی کره و نه از سوی رسانه‌های این کشور منتشر نشده است.

ولی در همین مدت، دو خبرگزاری سپاه پاسداران، هم مدعی تغییر موضع صریح قاضی پرونده شد و هم رای خود را از سوی دادگاه این کشور در مورد چهار متهم به تجاوز صادر کرد.

چرا رسانه‌های سپاه می‌دانند و رسانه‌های کره‌ جنوبی نه؟

خبرگزاری تسنیم ۳۱شهریور۱۴۰۴ در مصاحبه‌ای با «ایرج اکبرلو» سخنگوی فدراسیون دوومیدانی ایران مدعی شد که هر ۴ دونده بازداشت شده ایرانی، در دادگاه کره جنوبی از برخی از اتهامات «تبرئه» شده‌اند.

این خبر در هیچ یک از رسانه‌های کره‌جنوبی منتشر نشد و حتی صحبت‌های ایرج اکبرلو نیز مورد توجه رسانه‌های کره‌ای قرار نگرفت و بازنشر نشد.

حالا خبرگزاری فارس بدون اشاره به منبع خبری خود مدعی شده که دو متهم به صورت کامل تبرئه شده و دو متهم دیگر نیز با احکامی بین ۲ تا ۴ سال زندان روبرو هستند که احتمالا پس از درخواست تجدید نظر، این دو نیز عفو خواهند شد. این خبر نیز در هیچ یک از رسانه‌های کره‌ جنوبی منتشر نشده بود.

هم‌زمان یک منبع آگاه در وزارت ورزش و جوانان به «ایران وایر» گفته است که سپاه پاسداران از شهریورماه به پرونده ورزشکاران بازداشت شده ایران در کره جنوبی ورود کرده و به فدراسیون دوومیدانی گفته شده که احتمالا این ورزشکاران از مسیر «تبادل زندانیان» آزاد شده و به ایران برمی‌گردند.

از سوابق جمهوری اسلامی در گروگان‌گیری چه می‌دانیم؟

وزارت امور خارجه کره جنوبی، روز دوشنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۴، اعلام کرد دو شهروند اين کشور به «اتهام قاچاق» در ايران بازداشت شده‌اند.

در بيانيه وزارت امور خارجه کره جنوبی آمده بود که هيات نمایندگی ديپلماتيک کره جنوبی در ايران در حال گفت‌وگو با مقام‌های جمهوری اسلامی درباره اين موضوع است و خدمات کنسولی لازم را به اتباع خود ارائه می‌کند.

وزارت خارجه کره جنوبی زمان بازداشت این دو شهروند کره‌ای را ۲۹آبان۱۴۰۴ اعلام کرد و خبرگزاری «یونهاپ» کره جنوبی نیز مدعی شد که  یکی از بازداشت‌شدگان کارمند یک نهاد دولتی کره جنوبی و فرد ديگر شهروندی کره‌ای و مقيم ايران است. وزارت خارجه و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی اما در قبال این خبر هیچ واکنش رسمی نشان ندادند.

منبع ایران وایر در وزارت ورزش و جوانان می‌گوید که در ماه‌های گذشته به «احسان حدادی» رییس فدراسیون دوومیدانی ایران دستور داده شده در قبال پرونده ورزشکاران بازداشتی در کره جنوبی «هیچ اظهارنظر بدون هماهنگی قبلی» در رسانه‌ها نداشته باشد، چون این موضوع قرار است با «تبادل زندانیان» حل و فصل شود.

این، اتفاق جدیدی در سیستم قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی نیست. بیش از ۴ دهه از سیستم گروگان‌گیری جمهوری اسلامی برای به دست آوردن امتیاز در قبال کشورهای غربی می‌گذرد؛ حالا یک کشور در شرق دور نیز به این فهرست اضافه شده است.  

جمهوری اسلامی لااقل از سال ۱۴۰۱ به بعد در روش گروگان‌گیری از شهروندان کشورهای اروپایی صاحب یک نوآوری شد؛ وقتی که می‌خواست «اسدالله اسدی»، دبیر سوم سفارت خود در اتریش را که به برنامه‌ریزی برای بمب‌گذاری و عملیات تروریستی محکوم شده بود و همین طور «حمید نوری»، از عوامل اعدام هزاران زندانیان سیاسی در تابستان  ۱۳۶۷ که به حبس ابد محکوم شده بود، آزاد کند.

هر دو با گروگان‌گیری‌های سپاه از شهروندان این دو کشور اروپایی مبادله شدند. حمید نوری با «یوهان فلودروس» دیپلمات و کارمند اتحادیه اروپا و «سعید عزیزی» شهروند دو تابعیتی ایرانی سوئدی. «اولیویه وندکاستیل» شهروند امدادگر بلژیکی را هم با اسدالله اسدی دیپلمات بمب‌گذار معاوضه کردند.

آن‌چه به نظر می‌رسد این است که کره جنوبی نیز به فهرست کشورهایی که تن به مبادله زندانیان خود با شهروندان گروگان گرفته شده‌اش توسط جمهوری اسلامی داده، اضافه خواهد شد.