هفته بسیج در ایران که بعد از انقلاب اسلامی هر سال از ۲۹آبان تا ۵آذر برگزار میشود، فرصتی است که مقامات جمهوری اسلامی اهمیت این نهاد را یادآور شوند و بار دیگر، از نقش آن در ساختار نظام سیاسی فعلی سخن بگویند. بسیج که در سالهای نخست انقلاب اسلامی و با هدف دفاع از مرزها و مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی تاسیس شد، اکنون به نهادی چندمنظوره تبدیل شده است.
***
در هفته بسیج امسال، مقامات مختلف، بر اهمیت این نهاد در حوزههای سیاسی، اجتماعی و حتی فرهنگی تاکید کردند. از سخنان رهبر جمهوری اسلامی در مورد بنبستشکن بودن تفکر بسیج در هر زمینهای و یا سخنان نماینده مجلس در مورد«خرد شدن استخوانهای اسراییل زیر پوتین بسیجیان»، تا اعلام آمادگی بسیجیان بختیاری برای دستگیری «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرایيل، بازتابی از جایگاهی است که نظام برای این نهاد قائل است.
مسوولان جمهوری اسلامی بسیج را بر دو قسم کردهاند، یا کسانی که عضو بسیج هستند و یا کسانی که با روحیه بسیجی در حال حرکت و کار هستند. در منظومه فکری مسوولان جمهوری اسلامی، بسیج کلید هر مشکلی است. آنها هم در عرصه سازندگی هستند، هم در مقابل ظلم ایستادهآند و هم مانعی برای دیکتاتوری شدهاند.
مثلا «سردار حسن حسنزاده»، فرمانده سپاه محمد رسولالله، معتقد است بسیج به نیرویی برای مقابله با ظلم و فساد تبدیل شده است و «با تکیه بر ارزشهای انسانی و اسلامی، به حمایت از مظلومان و مبارزه با ظلم در سراسر جهان» میپردازد و «نقش مهمی در دفاع از حقوقبشر ایفا میکند.»
از «۲۰ میلیون تفنگدار»، تا تفکر بنبستشکن
در ۴آذر۱۳۵۸ و چندی پس از اشغال سفارت آمریکا، «روحالله خمینی»، رهبر وقت جمهوری اسلامی گفت: «مملكت شما الان يک حالی دارد كه اگر دير بجنبيم، برای هميشه تا آخر از بين رفتيم. همه بايد يکصدا باشند. سروصدای امروز، فقط مقابله با آمريكا است. همه قوا را و هرچه فرياد داريد سر آمريكا بكشيد، هرچه تظاهرات داريد بر ضد آمريكا بكنيد… . همهجا بايد اينطور بشود كه يک مملكت بعد از يک چند سالی بشود يک كشوری با ۲۰ ميليون جوان كه دارد بيست ميليون تفنگدار داشته باشد. بيست ميليون ارتش داشته باشد و اين يک همچون مملكتی آسيببردار نيست.»
۴۵ سال بعد از این سخنان، در صبح روز ۵آذر۱۴۰۳، سید «علی خامنهای»، رهبر فعلی جمهوری اسلامی، در مقابل جمعیتی که چفیه بر دور گردن انداخته بودند و رسانههای جمهوری اسلامی از آنها بهعنوان «هزاران نفر از بسیجیان» یاد میکرد، سخنرانی کرد.
او گفت خمینی از بسیج سدی درست کرد تا در برابر دشمنان بایستد؛ سدی که در صحنههای مختلف سیاسی، علمی و اجتماعی فعال است. او ضمن اینکه گفت همین باعث شد که ایران در عرصه بینالملل با قدرت ظاهر شود، تأکید کرد: «بسیجی ایرانی باور دارد که یک روز رژیم صهیونیستی را قطعا از بین خواهد برد.»
خامنهای از وجود روحیه بسیجی در جامعه ابراز خرسندی کرده و بیان داشت: «نباید این روحیه را از دست داد.» او حساس بودن در قبال حوادث، آمادهبهکار بودن و ایستادگی در مقابل دشمن را، از ویژگیهای اصلی بسیج دانست و افزود: «تفکر بسیجی بنبستشکن است و جوانان را از بنبستهای ذهنی رها میکند، چراکه این تفکر میداند که میتواند. بسیجی مرعوب سلطهگران نیست و اسیر جنجالهای کشورهایی مانند آمریکا نمیشود. در عین حال که شهادت را پذیرفته است و آماده است در راه هدف تا پای جان پیش برود.»
او درباره اهداف آمریکا گفت: «آمریکا یا هرجومرج در این منطقه میخواهد یا دیکتاتوری ایجاد کند. هرکدام از این دو در کشور پیش آید، باید در مقابل آن ایستاد.»
بسیج و محور مقاومت: از نابودی اسراییل تا دستگیری نتانیاهو
این فقط رهبر جمهوری اسلامی نیست که از نابودی اسراییل میگوید، بلکه «حسین معروفی»، معاون هماهنگکننده سازمان بسیج مستضعفین در ۱۲آبان ضمن تاکید بر اینکه «امروز مفهوم بسیج در جهان اسلام کاملا نمایان و ملموس است»، میگوید: «کار نیمهتمام باید تمام شود؛ کار نیمهتمام، از بین رفتن اسراییل است؛ ملت بزرگ ایران باید با استحکام، همراهسازی، وحدت و انسجام درونی، ماموریتها را همراهی کنند.»
در این یک هفته، چنین نگاه ایدئولوژیکی در سخنان دیگر مقامات نیز تکرار شد. «فاطمه محمدبیگی»، رییس فراکسیون زنان مجلس، در سخنانی اظهار داشت: «صدای خرد شدن استخوانهای مستکبران و اسراییل از زیر پوتینهای بسیجیان به گوش میرسد.» او همچنین بسیج را نیرویی تاثیرگذار در محور مقاومت معرفی کرد که توانسته است مرزهای ایران را در سطح منطقه گسترش دهد.
از سوی دیگر، «حمیدرضا عزیزی»، نماینده کوهرنگ در مجلس، ضمن اشاره به صدور حکم بازداشت نتانیاهو و «گالانت» توسط دادگاه لاهه، گفت: «بسیجیان بختیاری اعلام آمادگی کردند که با صدور حکم ورود به منزل نتانیاهو و گالانت را در راستای حکم کیفری دادگاه لاهه دستگیر کنند.»
مقامات جمهوری اسلامی معتقدند که ایده و تفکرات بسیج در زمینه نابودی اسراییل از ایران فراتر رفته است. «محمدمهدی حسینی همدانی»، امامجمعه کرج در این زمینه میگوید: «امروز آرمانها و ارزشهای بسیجی از مرزهای ایران عبور کرده و به ملل مظلوم جهان رسیده و آنها را متحد کرده است.» او تاکید میکند «امروز شاهد جبههای هستیم که تفکر نابودی طاغوت را در غزه، یمن و فلسطین دارد، بنابراین بسیج کشورهای اروپایی و غربی در حال شکلگیری است.»
بسیج و فرهنگسازی: احیای جهاد و شهادت
مقامات جمهوری اسلامی تفکر و روحیه بسیجی را حلال همه مشکلات کشور میدانند و معتقدند که سپردن کار به این گروه، بسیاری از گرههای موجود در مملکت را رفع خواهد کرد. ازجمله «مسعود پزشکیان»، رییسجمهور ایران در شهریور۱۴۰۳ گفته بود: «باید با بچههای بسیج برای ساخت مدارس جلسه بگذاریم، کل مشکلات کمبود مدرسه را یکساله مرتفع میکنیم.»
در هفته بسیج اما پزشکیان با اشاره به روحیه بسیجی گفت که با استفاده از این روحیه، «باید جوانانی تربیت کنیم که با هم کار کردن و حل مساله با اتکا به ایمان و باور ساختن کشور در وجودشان نهادینه شده باشد» او عنوان کرد «دانشجو باید طوری آموزش ببیند که مملکتش را با کتک هم رها نکند.»
این درحالی بود که او به مشکلات مختلف حوزه آموزش تاکید میکرد و میگفت: «چه کسی باید این بیعدالتی را رفع کند؛ باور ما این است که اینجا هم نگاه و رویکرد بسیجی باید به کمک اجرای عدالت و رفع تبعیض بیاید...، مشکل جز با رفتار و منش بسیجی رفع نمیشود.»
دو روز بعد از پزشکیان، «علیرضا زاکانی»، شهردار تهران، با تاکید بر همین روحیه و با اشاره به تجربیات دوران جنگ ایران و عراق گفت: «فرهنگ جهاد و شهادت، گمشده امروز جامعه ماست.» او بسیج را ابزاری برای احیای این فرهنگ معرفی کرد و تاکید داشت که این ارزشها میتوانند راهگشای مشکلات اجتماعی باشند.
مقامات جمهوری اسلامی یکی از حضورهای بسیج برای رفع مشکلات را، عرصه حجاب میدانند. «میثم رضوانپور»، معاون اجتماعی بسیج مستضعفین، میگوید: «امروز دشمن برای حجاب در این سرزمینی که از افتخارات تمدنی و فرهنگی و تاریخیاش حیا و غیرت مردمش بوده است، برنامه دارد.»
او حجاب را یکی از عرصههای اصلی مبارزه معرفی کرده و با تاکید بر نقش بسیج تاکید کرد «برای رفع محاصره دشمن در مسئله حجاب، نیاز به کربلای پنج داریم.»
در همین راستا، «علیرضا کاظمی»، وزیر آموزشوپرورش، ضمن آنکه بسیجیان را «بهعنوان طلایه داران نظام در مسیر انقلاب» معرفی میکند، بسیج را نهادی حیاتی برای تربیت نسل جدید دانسته و میگوید: «برای آنکه سرباز خوبی برای جمهوری اسلامی باشیم، ضروری است که یک بسیجی باشیم.»
بسیج در جامعه: از خدمترسانی تا کنترل اجتماعی
قبل از آنکه خامنهای سخنان روز ۵آذر خود را بر زبان آورد، «سردار غلامرضا سلیمانی»، رییس سازمان بسیج مستضعفین در این جلسه، از چهره مردمی بسیج سخن گفته و اعلام کرد «بسیج برای مردم بوده، هست و خواهد بود.» او تاکید کرد که اکنون با ۶۲ هزار گروه جهادی در عرصههایی مانند محرومیتزدایی، سازندگی، اشتغالزایی و طرحهای آبرسانی نیروهای بسیج «نقشآفرینی» میکنند.
در این هفته، برخی از مقامات بسیج به شرح دستاوردهای این نهاد پرداختند، ازجمله «سردار حسین قریشی»، جانشین سازمان بسیج مستضعفین اعلام کرد که این نهاد در دو سال گذشته موفق به ایجاد ۹۰ هزار فرصت شغلی شده است. او همچنین به طرحهایی همچون «نفس» اشاره کرد که به گفته او، هدف آن جلوگیری از سقط جنین در میان مادران بوده است.
رییس سازمان بسیج مستضعفین نیز از فعالیتهای بسیج در این حوزه خبر داد و گفت: «بسیج تاکنون ۲۰۰ مرکز برای مقابله با سقط جنین ایجاد کرده و این تعداد تا پایان سال، به ۳۰۰ مرکز خواهد رسید.» این اقدامات، که بهعنوان تلاش برای «حمایت از خانواده» معرفی میشوند، در واقع بخشی از برنامه گستردهتر بسیج برای اعمال کنترل اجتماعی و نظارت بر حریم خصوصی مردم است.
این نگاه در سخنان «احمد میدری»، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیز بازتاب یافت. او بسیج را الگویی برای سیستم اداری کشور دانست و گفت: «اگر سیستم اداری میخواهد بسیجی بماند، باید فرهنگ بسیج را به عاریت بگیرد.»
سخنان مقامات جمهوری اسلامی در هفته بسیج ۱۴۰۳ نشان میدهد که بسیج، هم بهعنوان تفکر و هم بهعنوان نهاد، ابزاری برای حفظ نظام در برابر تهدیدهای داخلی واز سوی دیگر، عاملی برای گسترش نفوذ منطقهای و بینالمللی شده است. در واقع، بسیج همچنان بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی جمهوری اسلامی برای تثبیت قدرت و گسترش ایدئولوژی خود است.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر