«امیر رئیسیان»، وکیل «پخشان عزیزی»، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، ۱۹دی۱۴۰۳، از تایید حکم اعدام موکلش توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور خبر داد. به گفته این وکیل دادگستری، حکم صادر شده برای موکلش بدون در نظر گرفتن ایرادات متعدد شکلی و ماهوی در پرونده صادر شده است.
پخشان عزیزی که پیشتر توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی «ایمان افشاری» به اتهام «بغی از طریق عضویت در جمعیتهای معارض کشور» به اعدام و ۴ سال حبس محکوم شده بود، اکنون با تایید این حکم در دیوان عالی کشور، در خطر اجرای مجازات اعدام قرار دارد.
پدر این مددکار اجتماعی محبوس در زندان اوین با انتشار پیامی صوتی گفته که فرزندش هرگز سیاسی نبوده و تنها به حرفه مددکاری مشغول بوده است. او در بخش دیگری از این پیام گفته است: «چه کسی میتواند در یک دوره کوتاه، همزمان دوره آموزشی دندانپزشکی، سیاسی، و نظامی را بگذراند. پرونده پخشان حتی با عقل هم جور در نمیآید.»
در برنامه زنده اینستاگرامی «ایرانوایر» همراه با «یحیی سرخانی»، فعال محیطزیست، پرونده پخشان عزیزی را بررسی کردیم. اینکه او کیست و تایید حکم اعدام او چه واکنشهایی به دنبال داشته است.
***
پخشان عزیزی، اهل مهاباد، در تاریخ ۱۳مرداد۱۴۰۲ بههمراه پدرش «عزیز عزیزی»، خواهرش «پرشنگ عزیزی» و همسر خواهرش «حسین عباسی»، در تهران بازداشت شد. بازداشت این خانواده توسط ماموران مسلح پس از متوقف کردن خودرو آنها صورت گرفت.
این مددکار اجتماعی پس از نزدیک به چهار ماه نگهداری در سلول انفرادی در بازداشتگاه وزارت اطلاعات، بند ۲۰۹ زندان اوین، در آذر۱۴۰۲ به بند زنان زندان اوین منتقل شد و در اعتراض به بازداشت اعضای خانواده ، دست به اعتصاب غذا زد؛ اعتصابی که تنها زمانی آن را شکست که یقین پیدا کرد اعضای خانواده او با قرار وثیقه از زندان آزاد شدهاند.
این زن کُرد که تمامی عمرش را به گواه نزدیکان و دوستانش صرف نجات جان انسانهای آسیبدیده در جنگ در اردوگاههای آوارگان کرده است، حالا در خطر اعدام است.
یحیی سرخانی در خصوص آخرین وضعیت پرونده او به ایرانوایر میگوید: «متاسفانه بهرغم تلاشهای وکلا در بررسی و اعلام موارد متعدد نقض حقوقبشر در روند دادرسی و مستندسازی پرونده، دیوان عالی کشور حکم اعدام پخشان عزیزی را تایید کرده و در گفتوگویی که "آسو عزیزی"، برادر پخشان داشته، گفته شده حتی این حکم به شعبه اجرای احکام ارسال شده است. اتفاقی که بهشدت نگرانکننده است و لزوم واکنش گسترده جامعه مدنی و جهانی را میطلبد.»
«زینب بایزیدی»، فعال زنان، زندانی سیاسی سابق و دوست دوران دانشجویی پخشان، پیشتر در گفتوگو با ایرانوایر درباره پخشان عزیزی گفته بود که او «روحیهای بسیار حساس و تن و جانی ظریف دارد و طرح این اتهام برای او که برای کمک به زنان خشونتدیده در کردستان سوریه در زمان حمله داعش به آنجا رفته بود، برای جمهوری اسلامی که میگوید با داعش مبارزه کرده، "بآبرویی" است.»
یحیی سرخانی در تایید گفتههای خانم بایزیدی میگوید: «برای پخشان از همان ابتدا که حرفه مددکاری اجتماعی را انتخاب کرد، نجات جان انسانها فارغ از اتنیک و جنسیت در اولویت بود. در سال ۱۳۸۸ پخشان را در تجمعی که در اعتراض به صدور حکم اعدام برای جوان کردی به نام "احسان فتاحیان" در دانشگاه تهران برگزار شده بود دستگیر کردند. مانیفست زندگی او همواره دفاع از حق حیات فراتر از مرز بوده و تمامی فعالیتهایش در همین زمینه بوده است. شاید جرم او را تنها بشود به قول "هستی حسینپناهی"، کُرد بودن و زن بودن دانست.»
اشاره آقای سرخانی به کتاب داستانهای هستی حسینپناهی، دختر نوجوان ۱۴ ساله کُرد است که به همت «آیدا قجر»، خبرنگار ارشد ایرانوایر گردآوری شده است. هستی در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در شهر دهگلان پس از بازجویی و تهدید توسط ماموران وزارت اطلاعات در مدرسه مورد بازجویی و سپس تعقیب ماموران قرار گرفت و خودش را از سرویس مدرسه به پایین پرتاب کرد.
او براثر شکستگی قاعده جمجمه، چند ماه در کما بود و هنوز سلامتی کامل خود را به دست نیاورده، اما دستنوشتهها، شعرها و داستانهای کوتاهش منتشر شده است.
در یکی از این متنها تحتعنوان «ناگفتههای یک دختر، برای ژینا» میگوید که زن بودن، دختر بودن و کُرد بودن از نظر جمهوری اسلامی، فینفسه جرم و مستوجب مجازات است.
پخشان عزیزی سال ۱۳۹۳ بهصورت قانونی ایران را به مقصد کردستان عراق ترک کرد؛ سفری که با هدف مددکاری اجتماعی و خدمترسانی به زنان و کودکان بازمانده از خشونتهای جنگ در کمپ آوارگان زندگی میکردند.
یحیی سرخانی میگوید: «همین سفر موجب شده که قوهقضاییه جمهوری اسلامی او را به بغی متهم کند، درحالیکه پخشان فارغ از مرز و محدوده، دغدغه کمک به زنان آسیبدیده را داشته است. آن زمان احساس کرد حضورش در این اردوگاهها واجب است. او عضو یک انجمن بشردوستانه به نام هلال احمر کردستان بود. سازمانی کاملا مستقل که هرگز تحت نظارت یا عضویت هیچ حزب سیاسی نبوده و از تمام دنیا نیروهایی بهصورت داوطلبانه در آن مشغولبهکار هستند.»
پخشان عزیزی خود در نامهای که قبلا نوشته تاکید کرده که با همین اتهام بازجویی شده و خطاب به بازجوها گفته بود «آیا هرکه آنجا است، عضو گروهک پکک است؟»
دوستان پخشان میگویند که او اهل آواز و موسیقی است. او از کار داوطلبانه لذت میبرده و کمک به زنان و کودکانی که از چنگال داعش رها شده و بسیاری از آنها مورد تعرض و تجاوز جنسی قرار گرفته بودند را، وظیفه انسانی خود میدانسته است.
واکنشها به تایید حکم اعدام پخشان عزیزی
انتشار خبر تایید حکم اعدام پخشان، مددکار اجتماعی و روزنامهنگار کُرد محبوس در زندان اوین، موجی از واکنشها را در ایران و خارج از ایران بهدنبال داشت.
عزیز عزیزی پدر پخشان با انتشار پیامی صوتی تایید کرد که دخترش «هرگز سیاسی نبوده و تنها یک مددکار است.» او در بخش دیگری از این پیام از همه کسانی که «انسانیت را اساس وجدان خود قرار میدهند»، درخواست کرد که صدای دخترش باشند که در چنگال بیعدالتی افتاده است.
یحیی سرخانی میگوید: «شمار زیادی از خانوادههای دادخواه، از مادران دادخواه کردستان تا "گوهر عشقی"، مادر دادخواه "ستار بهشتی" در تهران، زندانیان سیاسی فعلی و سابق، وکلای دادگستری، چهرههای مطرح جامعه مدنی در حمایت از پخشان عزیزی پیامهایی منتشر کردهاند، اما نکته مهم انتشار پیام از سوی همبندیان اوست. افرادی مثل "هستی امیری"، "سپیده قلیان" یا خانم "محمدی" و "مریم یحیوی" نامههایی نوشتهاند که میتواند برای افرادی که پخشان عزیزی را نمیشناسند، راهنمای خوبی باشد.»
سپیده قلیان زندانی، سیاسی و از همبندیان پخشان عزیزی، در بخشی از نامه خود نوشته است: «وضعیت جنگی است. پشت دیوارهای بلند و سیمهای خاردار این جبهه، ما زنانی هستیم که هر روز اسامی اعدامیان را زمزمه میکنیم و به آینده نگاه میکنیم. حکم اعدام پخشان عزیزی، زنی که روزگاری پناه کودکان جنگزده بود، تایید شده است. از این پس، بند ما زنی دارد که هر لحظه ممکن است نبودنش به قصهای تلخ و زخمی عمیق بر وجدان ما و شما بدل شود.»
روز سهشنبه ٣٠مرداد۱۴۰۳، وقتی رسانهها از صدور حکم اعدام علیه پخشان عزیزی خبر دادند، هستی امیری، دانشجو دانشگاه علامه طباطبایی و زندانی سیاسی پیشین که زمانی همبندی پخشان بود، در حساب کاربری خود در «اینستاگرام» نوشت: «نمیدانم حالا هر چند ثانیه یک بار به این فکر میکنی که بیدادگاه انقلاب تهران تو را محکوم به اعدام کرده است، اما میدانم مداوم به تمام محکومین به اعدام فکر میکنی. در تمام این سالها تو شاید تنها کسی بودهای که با اینکه سنگینترین حکم را گرفته، ابدا مساله را شخصی نکردی و تاکید داشتی مساله "تو" نیستی و گفتی اعدام امری کلی است و این احکام پیامی دارد. پیامی برای ورود به دوران جدید سرکوب و انتقام.»
«جعفر ابراهیمی»، فعال صنفی معلمان نیز با انتشار یادداشتی به «ضرورت مخالفت معلمان با حکم اعدام» پرداخت و نوشت: «هیچکس بهتر از صادرکنندگان حکومتی احکام اعدام نمیداند که اعدام نهتنها عملی بازدارنده نیست، بلکه ابزاری برای سرکوب و کنترل جامعه است. هدف این نوشته، پرداختن به چرایی مخالفت با اعدام نیست، بلکه تاکید بر این است که گسترش اعدام تنها به حکومت محدود نمیشود، بلکه عوامل دیگری نیز در آن نقش دارند.»
بیخبری از وضعیت بازداشتشدگان یک ماه گذشته در شهرهای کردستان
از ۲۴آذر۱۴۰۳، موج بازداشت شهروندان کُرد در استانهای غربی ایران شدت گرفت و براساس اطلاعات رسیده به ایرانوایر، دستکم ۶۵ شهروند کرد تاکنون بدون ارائه حکم قضایی و تفهیم اتهام توسط ماموران ادارات اطلاعات مختلف بازداشت و به مکانهای نامعلوم منتقل شدهاند.
یحیی سرخانی در خصوص آخرین وضعیت بازداشتشدگان میگوید: «این بازداشتها در شهرهای مختلفی ازجمله سنندج، مهاباد، اشنویه، سقز، بوکان و پیرانشهر رخ داده است. در اواخر آذر۱۴۰۳، ۹ شهروند کُرد به نامهای نازنین الیاسی، قادر خرامانفر، کمال مسعودی، جلال صدفی، عبدالله قوه، سالار شمس برهان ، رسول پورخضری، فایق قادرزاده و فردین نوری در شهرهای سقز، اشنویه و مهاباد بازداشت و به مکانهای نامعلومی منتقل شدهاند. همچنین، چهار شهروند دیگر به نامهای امین بازیان، خالد محمودیان، جمال شیخهپور و افشین خلیفهزاده در شهرهای پیرانشهر، سردشت و مهاباد توسط ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در ارومیه منتقل شدهاند.»
به گفته این فعال محیطزیست، برخی از بازداشتشدگان در تماسهای تلفنی زیر یک دقیقه با نزدیکان خود خبر دادهاند که در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه هستند، اما از وضعیت دیگران اطلاعی در دست نیست.
سازمانهای حقوقبشری، خواستار شفافیت در مورد وضعیت بازداشتشدگان و رعایت حقوق قانونی آنها هستند. بااینحال، تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعات دقیقی در مورد محل نگهداری، اتهامات و وضعیت سلامتی این افراد در دسترس نیست.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر